– Βακτήριο που προκαλεί ταχεία παρακμή των δέντρων, μεταδίδεται με τα τζιτζίκια, και προσβάλλει επίσης αμπέλια και οπωροφόρα.  

– Σε εγρήγορση η Περιφέρεια ΑΜ-Θ.

Το παθογόνο βακτήριο Xylella Fastidiosa, που προσβάλλει καλλιέργειες όπως το αμπέλι, η ελιά και η αμυγδαλιά, θα συμπεριληφθεί φέτος στο ετήσιο πρόγραμμα επισκοπήσεων επιβλαβών οργανισμών του Μπενάκειου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου.

Ο Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας ΑΜ-Θ, Δρ Σωτήρης Παπαδόπουλος.
Ο Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας ΑΜ-Θ, Δρ Σωτήρης Παπαδόπουλος.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του γραφείου του Αντιπεριφερειάρχη Αγροτικής Οικονομίας, Δρ. Σωτήρη Παπαδόπουλου, «το μέτρο αυτό κρίνεται αναγκαίο ειδικά για την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης», και σύμφωνα με τη διαδικασία, θα λαμβἀνονται δείγματα κλαδιών ελιάς, αμυγδαλιάς και πικροδάφνης από περιοχές της Περιφέρειας σε ετήσια βάση, για τη διαπίστωση τυχόν παρουσίας του βακτηρίου και την έγκαιρη λήψη προληπτικών μέτρων.

Μέχρι σήμερα πάντως δεν έχει διαπιστωθεί η ύπαρξη του βακτηρίου αυτού στην Ελλάδα. Στην Ευρώπη, η πρώτη και μοναδική αναφορά επιβεβαιωμένης παρουσίας του, έχει καταγραφεί στην Επαρχία Lecce της Περιφέρειας Απουλίας της Ιταλίας, από το 2013, σε αρκετά φυτικά είδη, με συμπτώματα ξηράνσεων στα φύλλα και ταχύτατης αποπληξίας κατά τις θερμές περιόδους του έτους. Είναι, δε, και η πρώτη φορά που διαπιστώνεται η ασθένεια σε ελαιόδεντρα («Σύνδρομο Ταχείας Παρακμής της ελιάς»).

ΒΑΚΤΗΡΙΟ ΕΛΙΑΣ 2Παθογόνο αίτιο.

Το Xylella fastidiosa αναπτύσσεται στα ξυλώδη αγγεία των φυτών-ξενιστών του. Έχει άριστη θερμοκρασία ανάπτυξης 26-28 °C. Εισέρχεται στα ξυλώδη αγγεία όπου μετακινείται τόσο καθοδικά, όσο και ανοδικά. Οι αναπτυσσόμενοι πληθυσμοί του βακτηρίου περιορίζουν την μετακίνηση του νερού στον ξυλώδη ιστό και η ανάπτυξη των συμπτωμάτων σχετίζεται με υψηλό ποσοστό φραγμένων αγγείων. Μολύνει μεγάλο αριθμό ειδών φυτών που μπορεί να μην είναι συμπτωματικά και να λειτουργούν έτσι ως πηγές μολύσματος για τα έντομα φορείς του. Η συμπτωματολογική αυτή εικόνα μπορεί να οφείλεται σε φλοιοφάγα έντομα (φλοιοτρίβης, Euzophera bigella κ.α.), μύκητες (Verticillium dahliae,Phoma incompta, Pseudocercospora cladosporioides) ή και τροφοπενίες (Κ ή Β) και γι’ αυτό απαιτείται προσοχή.

Ξενιστές της ασθένειας.

Το βακτήριο έχει πολλούς ξενιστές. Ο κυριότερος ξενιστής του είναι η άμπελος (Vitis vinifera, V. labrusca, V. riparia) στην οποία προκαλεί́ την ασθένεια του Pierce, τα εσπεριδοειδή́, η αμυγδαλιά, η μηδική, η ροδακινιά, η βερικοκιά, η δαμασκηνιά, οι βελανιδιές, διάφορα ζιζάνια όπως ο βέλιουρας και άλλα. Ωστόσο, στον μακρύ κατάλογο των ξενιστών του προστίθεται επιπλέον και η ελιά αφού εκτεταμένες περιοχές με ελαιώνες στην Απουλία έχουν προσβληθεί από το παθογόνο.

Φορείς του παθογόνου.

ΤΖΙΤΖΙΚΙΤο Xylella fastidiosa μεταδίδεται με μυζητικά έντομα που τρέφονται με τον χυμό των ξυλωδών αγγείων.Οι φορείς του βακτηρίου ανήκουν σε δύο οικογένειες των Ημιπτέρων (Cicadellidae και Cercopidae) που κοινώς αποκαλούνται «τζιτζικάκια». Η μετάδοση γίνεται ταχύτατα, ύστερα από δύο ωρών διατροφή του εντόμου σε μολυσμένο φυτό, χωρίς να μεσολαβεί κάποια περίοδος επώασης στον φορέα και το έντομο παραμένει μολυσματικό σε όλη την διάρκεια της ζωής του.Το βακτήριο δεν μεταδίδεται στους απογόνους του εντόμου.

Περαιτέρω ενημέρωση στην ιστοσελίδα:

http://www.eppo.int/QUARANTINE/special_topics/Xylella_fastidiosa /Xylella_fastidiosa.htm

Φυτοϋγειονομικές απαιτήσεις διακίνησης πολλαπλασιαστικού υλικού.

Η μεταφορά του παθογόνου σε μεγάλες αποστάσεις γίνεται με μολυσμένο πολλαπλασιαστικό υλικό (φυτά προς φύτευση).Με βάση την Εκτελεστική Απόφαση της Επιτροπής με αρ.2014/497/ΕΕ επιβάλλονται όροι και προϋποθέσεις για την εισαγωγή φυτών-ξενιστών προς φύτευση από τρίτες χώρες προς την Ε.Ε.και για τη διακίνησή τους εντός της Ε.Ε.

Συγκεκριμένα, φυτά που προορίζονται για φύτευση, εκτός των σπόρων προς σπορά, των ειδών Olea, Prunus, Catharanthus, Nerium, Vinca, Malva, Portulaca, Quercus και Sorghum, που προέρχονται από τρίτες χώρες στις οποίες είναι γνωστή η παρουσία της ασθένειας, απαιτείται να συνοδεύονται από πιστοποιητικό φυτοϋγείας. Αντίστοιχα, η διακίνηση εντός της Ε.Ε.των παραπάνω φυτών προς φύτευση, εκτός των σπόρων προς σπορά, με προέλευση χώρα-μέλος της Ε.Ε.όπου υπάρχει η ασθένεια γίνεται με τη συνοδεία φυτοϋγειονομικού διαβατηρίου.

Οι προϋποθέσεις για τη διακίνηση των παραπάνω φυτών προς φύτευση είναι: α) Προέρχονται από τόπο παραγωγής που είναι απαλλαγμένος από την ασθένεια β) τα φυτά παράγονται υπό φυσική προστασία (δικτυοκήπια) γ) τα φυτά υπόκεινται σε μεταχειρίσεις για τη μη προσβολή τους από τα έντομα-φορείς και δ) τα φυτά υποβάλλονται σε επίσημες επιθεωρήσεις.