– Στρατηγική Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης: Ολοκληρωμένο σχέδιο καθοριστικής ανάδειξης της μακραίωνης πολιτισμικής ιστορίας της διοικητικής πρωτεύουσας της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, με στόχο την αειφόρο διαφύλαξη του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων, την ενίσχυση του τουριστικού προφίλ της πόλης και τη βελτίωση της οικονομικής δραστηριότητας.

– Συμπράττοντες φορείς: Δήμος Κομοτηνής, Ιερά Μητρόπολη Μαρωνείας & Κομοτηνής, Υπουργείο Πολιτισμού διά της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ροδόπης.

– Ανάλογους σχεδιασμούς υποβάλλουν και οι Δήμοι Ορεστιάδας, Αλεξανδρούπολης, Ξάνθης, Καβάλας και Δράμας – η Διαχειριστική Αρχή της Περιφέρειας ΑΜ-Θ θα εγκρίνει δύο από τις έξι προτάσεις.

Η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του Επιχειρησιακού Προγράμματος της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, σε συνέχεια προηγούμενων προσκλήσεων κατά τις δύο προηγούμενες προγραμματικές περιόδους για την «Ολοκληρωμένη Αστική Ανάπλαση», στις οποίες ο Δήμος Κομοτηνής κατήρτισε και υλοποίησε στρατηγικές βιώσιμες ανάπτυξης, κάλεσε τις μητροπολιτικές αστικές αρχές της Περιφέρειας ΑΜ-Θ (Ορεστιάδα, Αλεξανδρούπολη, Κομοτηνή, Ξάνθη, Καβάλα και Δράμα), με την υπ’ αριθμ. 3071/13-07-2016 Πρόσκληση, να υποβάλλουν προτάσεις Στρατηγικής Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης στο πλαίσιο του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης 2014-2020, με καταληκτική ημερομηνία υποβολής του φακέλου, τη 12η Σεπτεμβρίου 2016.

Στο πλαίσιο της Πρόσκλησης, οι μητροπολιτικοί Δήμοι της Περιφέρειας καλούνται να υποβάλουν προτάσεις Στρατηγικής Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (ΣΒΑΑ), οι οποίες θα πρέπει να έχουν χαρακτήρα ολοκληρωμένης χωρικής επένδυσης σε περιοχές που είτε παρουσιάζουν συγκεκριμένα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν με συνολικό́ τρόπο, είτε διακρίνονται από́ σημαντικές αναπτυξιακές δυνατότητες οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν και να μεγιστοποιηθούν με βάση ένα ολοκληρωμένο αναπτυξιακό σχέδιο.

Ο ολοκληρωμένος χαρακτήρας της χωρικής στρατηγικής και του σχεδίου υλοποίησης, εξασφαλίζεται με τη συμπληρωματικότητα και συνεκτικότητα των προτεινομένων δράσεων, καθώς και με την αντιπροσωπευτικότητα του εταιρικού σχήματος υλοποίησης αυτών, ενώ στους στόχους της χωρικής στρατηγικής θα πρέπει να περιλαμβάνονται:

– η βελτίωση της οικονομικής κατάστασης και της απασχόλησης,

– η με κοινωνικούς όρους βελτίωση της καθημερινής ζωής των πολιτών,

– η διατήρηση του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος με βάση την αειφόρο προσέγγιση της αναπτυξιακής διαδικασίας.

Ως μέγιστος προϋπολογισμός των υποβαλλόμενων προτεινόμενων έργων, ορίζεται το ποσό των 8.600.000 €, εκ του οποίου τα 8.000.000 € αφορούν έργα χρηματοδοτούμενα από το ΕΤΠΑ, και οι 600.000 € από το ΕΚΤ.

Το Σχέδιο Στρατηγικής Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης του Δήμου Κομοτηνής

Ο Δήμος Κομοτηνής, έπειτα από τις αρχικές διαδικασίες διαβούλευσης με κρατικούς, τοπικούς και θεσμικούς φορείς, που ξεκίνησαν από το προηγούμενο έτος, υποβάλει σχετικό φάκελο Στρατηγικής Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (ΣΒΑΑ) με ολοκληρωμένο πρόγραμμα παρεμβάσεων σε περιοχή του κέντρου της πόλης που συγκεντρώνει υψηλό πολιτιστικό ενδιαφέρον, και τίθεται επικεφαλής εταιρικού σχήματος αποτελούμενο από φορείς με άμεση εμπλοκή στην περιοχή παρέμβασης, ήτοι την Ιερά Μητρόπολη Μαρωνείας και Κομοτηνής (ΙΜΜΚ), και το Υπουργείο Πολιτισμού διά της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ροδόπης.

Ο Γενικός Στρατηγικός Στόχος είναι να καθιερωθεί η Κομοτηνή ως η διοικητική, εκπαιδευτική και πολιτιστική πρωτεύουσα πόλη της Περιφέρειας ΑΜ-Θ, αλλά κυρίως να τονιστεί ο ιστορικός και πολιτιστικός χαρακτήρας της πόλης μέσω της ανάδειξης του ιστορικού της πυρήνα, του Βυζαντινού Τείχους, καθώς και η ιστορική τους συνέχεια. Ως αποτέλεσμα της προτεινόμενης στρατηγικής, επιδιώκεται η αύξηση της τουριστικής και οικονομικής δραστηριότητας στον ιστορικό πυρήνα της πόλης και κατ’ επέκταση σε ολόκληρο τον Δήμο Κομοτηνής.

Ο Γενικός Στρατηγικός Στόχος αναλύεται σε τέσσερις θεματικές ενότητες:

– Βελτίωση της Ποιότητας Ζωής των Κατοίκων.

– Ανάδειξη της Ιδιαίτερης Ταυτότητας της Πόλης.

– Ενίσχυση της Ελκυστικότητας της Κομοτηνής.

– Τόνωση της Επιχειρηματικότητας.

Προκειμένου να ικανοποιηθούν αυτές οι ιδιαίτερες ανάγκες, τεκμηριώθηκε ότι πρέπει να επιτευχθούν οι ακόλουθοι επιμέρους στόχοι:

– Ανάδειξη Μνημείων και Μουσείων.

– Βελτίωση Προσβασιμότητας Ατόμων με Κινητικά Προβλήματα, Πεζών και Ποδηλατών.

– Δημιουργία Ελευθέρων και Δημοσιών Χωρών.

– Ενίσχυση Υπηρεσιών Παιδείας και Πολιτισμού.

– Ενίσχυση Πολιτιστικών Θεσμών και Εκδηλώσεων.

– Ανάπτυξη Ψηφιακών Εφαρμογών και Υπηρεσιών.

– Ενεργειακή Αναβάθμιση Δημόσιων Υποδομών.

– Βελτίωση του Επιχειρηματικού Περιβάλλοντος.

– Ενίσχυση Απασχόλησης στους Τομείς Τουρισμού και Πολιτισμού.

Η  προτεινόμενη περιοχή παρέμβασης: εντός και περιμετρικά του Βυζαντινού Φρουρίου Κομοτηνής – Συνοικία Βαρόσι – Δημοτική Αγορά Κομοτηνής, Εκκλησιαστικό Μουσείο «Ιμαρέτ» – Πλατεία Αρχιεπισκόπου Χρυσάνθου, εμπεριέχει σημαντικά μνημεία – ορόσημα της πόλης (Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου, Τσανάκλειος Σχολή, διατηρητέα Νέστορος Τσανακλή, Εκκλησιαστικό Μουσείο Κομοτηνής), καθώς και ένα σημαντικό μέρος της οικονομικής, κοινωνικής και διοικητικής δραστηριότητας της πόλης.

Με βάση τα παραπάνω, επιλέχθηκε και το προτεινόμενο εταιρικό σχήμα υλοποίησης του έργου, που περιλαμβάνει τον «πυρήνα» των φορέων που αναλαμβάνουν το μεγαλύτερο βάρος για τον σχεδιασμό της Στρατηγικής και την υλοποίηση των παρεμβάσεων που προκύπτουν από αυτήν. Αυτοί οι φορείς θα βρίσκονται σε συνεχή διαβούλευση και συντονισμό μεταξύ τους και με τους υπόλοιπους εμπλεκόμενους φορείς.

Συνεργαζόμενοι φορείς του κεντρικού εταιρικού σχήματος (Δήμος Κομοτηνής, ΙΜΜΚ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Ροδόπης), είναι οι:

– Επαγγελματικό και Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Ροδόπης.

– Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Ροδόπης.

– Εμπορικός Σύλλογος Κομοτηνής.

– Ομοσπονδία Επαγγελματικών, Βιοτεχνικών και Εμπορικών Σωματείων Ροδόπης.

– Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης.

– Τεχνικό Επιμελητήριο Θράκης.

– Αναπτυξιακή Εταιρεία Δήμου Κομοτηνής «Κ. Καραθεοδωρή».

– Σύλλογος Ατόμων με Αναπηρία «Περπατώ».

– Πολιτιστικός Σύλλογος Βυζαντινού Φρουρίου Κομοτηνής.

Από τις μέχρι σήμερα συνεργασίες και διαβουλεύσεις του Δήμου Κομοτηνής έχει συνταχθεί ο ακόλουθος  προσωρινός κατάλογος πράξεων:

Α/Α ΕΡΓΟ
1 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΑΝΑΔΕΙΞΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ
2 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΡΟΜΗΣ ΠΕΡΙΞ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ
3 ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΟΔΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΔΡΟΜΩΝ
4 ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΚΤΗΡΙΑΚΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΙΕΡΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΝΑΟΥ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ
6 ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΜΕΓΑΡΟΥ (θα χρηματοδοτηθεί από πόρους του ΠΔΕ).
7 ΙΜΑΡΕΤ: ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΥ (ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ)
8 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΚΑΙ ΚΤΙΡΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ
9 ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΣΑΝΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ: ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ
10 ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΠΑΛΑΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΕΙΟΥ
11 ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ ΤΑΜΑΡΕΣΗ ΚΤΗΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ

Πιο συγκεκριμένα μεταξύ άλλων προβλέπονται:

– Συνέχιση των εργασιών ανάδειξης του Βυζαντινού Τείχους (με πρόσβαση για ΑμεΑ) / Σε εξέλιξη βρίσκεται η Πράξη Αναλογισμού για τον καθορισμό του ύψους των αποζημιώσεων των απαλλοτριώσεων με πόρους του Δήμου για την περεταίρω ανάπλαση του περιβάλλοντος χώρου του Βυζαντινού Τείχους στον χώρο στάθμευσης του παλαιού Μητροπολιτικού Μεγάρου.

– Συντήρηση του κτίσματος και του τέμπλου (με τα φύλλα χρυσού και την πλατίνα), του Ιερού Ναού Κοιμήσεως της Θεοτόκου.

– Συντήρηση του κτιρίου και των κειμηλίων του Εκκλησιαστικού Μουσείου «Ιμαρέτ» που αποτελεί το πρωιμότερο οθωμανικό κτίσμα σε ευρωπαϊκό έδαφος.

– Ανάπλαση και εξωραϊσμό περιοχής Βαρόσι – Σχολής Βυζαντινής Μουσικής.

– Αποκατάσταση Αρχοντικού Ταμαρέση (παλαιά βιβλιοθήκη).

– Τη συνέχιση της συντήρησης και αποκατάστασης του παλαιού Μητροπολιτικού Μεγάρου.

– Βιοκλιματική, λειτουργική και αισθητική παρέμβαση στην οδό Σωκράτους.

– Εκσυγχρονισμό, ενεργειακή αναβάθμιση και λειτουργικότερη ανάπλαση της δημοτικής αγοράς.

Απώτερος, δε, σκοπός, είναι η διασύνδεση-δικτύωση των παραπάνω, με:

– την υπό αναστύλωση και αξιοποίηση της Τσανακλείου Σχολής.

– τον Πύργο του Ρολογιού της οδού Ερμού που προσφάτως κηρύχθηκε Μνημείο από το Υπουργείο Πολιτισμού και την Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων ΑΜ-Θ.

– την αποκατάσταση του Αρχαιολογικού Μουσείου Κομοτηνής για την οποία εδώ και καιρό γίνονται ενέργειες και προσπάθειες εξεύρεσης χρηματοδοτήσεων.

Ο παραπάνω ενδεικτικός κατάλογος παρεμβάσεων καθώς και ο γενικός και οι επιμέρους στόχοι του σχεδίου, θα οριστικοποιηθούν έπειτα από ανοικτές συμμετοχικές διαδικασίες διαβούλευσης που πέρα από τον πυρήνα των φορέων, περιλαμβάνει όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη (κατοίκους, φοιτητές, επισκέπτες, επαγγελματικές ενώσεις, επιχειρήσεις περιοχής παρέμβασης, πολιτιστικούς φορείς), ενώ θα χρησιμοποιηθούν διαφορά εργαλεία και τεχνικές διαβούλευσης, όπως: θεματικά εργαστήρια, διαδίκτυο, ανοιχτές συναντήσεις, συμπλήρωση ερωτηματολογίου, συνεντεύξεις, δημοσιεύσεις,  ώστε να επιτευχθεί η μέγιστη δυνατή συμμετοχή σε αυτήν.

Η πρώτη επίσημη παρουσίαση της πρότασης της Κομοτηνής, έγινε με κοινή συνέντευξη Τύπου του Δημάρχου κ. Γιώργου Πετρίδη, του Μητροπολίτη Μαρωνείας και Κομοτηνής κ.κ. Παντελεήμονος, και της Προϊσταμένης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ροδόπης κ. Χρύσας Καραδήμα.

Ο κ. Πετρίδης υπογράμμισε το γεγονός του υψηλού βαθμού ανταγωνιστικότητας της διαδικασίας, καθώς θα εγκριθούν μόνο δύο προτάσεις από τις έξι που θα υποβληθούν, και αναδεικνύοντας τη σημαντικότητα των προτεινόμενων έργων για την Κομοτηνή, επισήμανε ότι ακόμη και στην περίπτωση που η Διαχειριστική Αρχή της Περιφέρειας ΑΜ-Θ δεν επιλέξει το Σχέδιο της Κομοτηνής, οι βασικοί εταίροι αυτού (Δήμος, Μητρόπολη, Υπ. Πολιτισμού-Εφορεία Αρχαιοτήτων Ροδόπης), έχουν ήδη προνοήσει ώστε οι χρηματοδοτήσεις να αντληθούν από άλλα εργαλεία του ΕΣΠΑ και οι σχετικές δημοπρασίες να “τρέξουν” άμεσα, στις αρχές του 2017, με εκτιμώμενο χρόνο ολοκλήρωσης των έργων, τα τρία-τέσσερα έτη. Ακόμη, ο Δήμαρχος, τονίζοντας την αξία του στόχου της πολιτισμικής αναβάθμισης του προφίλ της Κομοτηνής, αναφέρθηκε εμφατικά και στις προοπτικές τουριστικής – επιχειρηματικής ανάπτυξης που θα επιφέρει η υλοποίηση του σχεδιασμού. Τέλος, υπενθύμισε ότι «σκαπανέας» της προσπάθειας είναι ο τοπικός Επίσκοπος.

Την ικανοποίηση από την εξέλιξη των πραγμάτων και των διαδικασιών, που φέρνουν πιο κοντά στην πραγμάτωση της ιδέας που από το ξεκίνημα της διακονίας του στην περιοχή προ τριετίας περίπου είχε καταθέσει, εξέφρασε ο Μητροπολίτης κ.κ. Παντελεήμων.

Την καταλυτική συμβολή που θα έχει η υλοποίηση του εν λόγω προτεινόμενου σχεδίου, στην ανάδειξη της σπουδαίας αλλά άγνωστης διαπολιτισμικής ιστορικότητας της Κομοτηνής, περιέγραψε η κ. Καραδήμα, αναδράμοντας στη συμβίωση στην περιοχή χριστιανών, μουσουλμάνων, αρμενίων και εβραίων.

* ηλεκτρονική δημόσια διαβούλευση στο komotini.gr.