“Σε μια εποχή κατά την οποία οι κάθε είδους εθνικισμοί έχουν κάνει και πάλι επιθετική την παρουσία τους στον βαλκανικό χώρο, η νηφάλια επιστημονική σκέψη μπορεί να αποτελέσει το αντίδοτο, καθώς δείχνει στους λαούς, κυρίως αυτά που τους ενώνουν, και όχι όσα μπορεί να τους χωρίζουν.

Με την ανακοίνωση των συμπερασμάτων ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του ιστορικού 1ου Διεθνούς Πολυεπιστημονικού-Διεπιστημονικού Συνεδρίου με θέμα «Οι Πομάκοι της Θράκης», που διοργάνωσε κατά το τριήμερο 17-19/3/2017 στην Κομοτηνή το Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, υπό την αιγίδα των Διεθνών Βραβείων Giuseppe Sciacca.

Στο συνέδριο έλαβαν μέρος σαράντα πέντε εισηγητές από την Ελλάδα, την Τουρκία,  τη Βουλγαρία, την Ιορδανία, τη Γερμανία, την Αυστρία και την Ολλανδία, που πραγματοποίησαν πενήντα ανακοινώσεις – θυμηθείτε εδώ τη σημαντική εισήγηση του Καθηγητή Γενετικής του ΑΠΘ Κωνσταντίνου Τριανταφυλλίδη για το θρακικό DNA των Πομάκων.

Το κείμενο των συμπερασμάτων, ενόψει των οποίων μάλιστα αποφασίστηκε και η ίδρυση στο ΔΠΘ πανεπιστημιακού Ερευνητικού Ινστιτούτου Πομακικών μελετών, ανέγνωσε ο Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του Συνεδρίου και Πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας, Καθηγητής Μανώλης Βαρβούνης.

«Όταν προέχει η επιστήμη και προβάλλει το έργο της, δεν χωράνε πολιτικές αιχμές. Μάθαμε πολλά από πολλούς επιστήμονες, το συνέδριο μας έδωσε γνώση, και η γνώση δεν προδίδει ποτέ κανέναν», σημείωσε η Γενική Γραμματέας των Διεθνών Βραβείων Giuseppe Sciacca, αρχαιολόγος-επικοινωνιολόγος, Βίκυ Μπαφατάκη.

Αναλυτικά, κατά την ανάγνωση του κειμένου των συμπερασμάτων ενώπιον του Σώματος των συνέδρων, ο κ. Βαρβούνης ανέφερε μεταξύ άλλων: 

«Ολοκληρώσαμε μια προσπάθεια που ίσως αποτελέσει σταθμό για τη μελλοντική εξέλιξη της σχετικής με τους Πομάκους της Θράκης, γενετικής, γλωσσολογικής, ανθρωπολογικής, λαογραφικής, ιστορικής έρευνας.

Πραγματοποιήθηκαν πολυεπιστημονικές και διεπιστημονικές προσεγγίσεις, που παρ’ ότι δεν έλυσαν τα ζητήματα – και πως άλλωστε θα ήταν δυνατόν αυτό – ωστόσο προώθησαν σημαντικά την έρευνα των Πομάκων σε πολλά επίπεδα.

Επιστήμονες από Τουρκία, Βουλγαρία, Ελλάδα, Γερμανία, Αυστρία, Ολλανδία,  Ιορδανία, ενώσαμε τις δυνάμεις μας με έναν κοινό σκοπό: την πληρέστερη μελέτη της φυσικής ανθρωπολογίας, της ιστορίας και του πολιτισμού των Πομάκων.

Πολλά ζητήματα συζητήθηκαν, που είχαν να κάνουν με την ιστορία, τη γλώσσα, τον πολιτισμό των Πομάκων της Θράκης.

Η ίδια η φύση του αντικειμένου του συνεδρίου μας, δικαίωσε την επιλογή μας να το οργανώσουμε σε πολυεπιστημονική και διεπιστημονική βάση, καθώς μόνο έτσι μπορούμε να οδηγηθούμε σε συμπεράσματα που αποτελούν συνδυασμό πορισμάτων διαφόρων επιστημονικών προσεγγίσεων.

Ελπίζουμε ότι ο επιστημονικός διάλογος που ξεκίνησε εδώ, δεν θα σταματήσει· θα προσπαθήσουμε να συνεχιστεί γιατί μόνο έτσι θα μπορέσουμε να έχουμε πορίσματα έγκυρα και βάσιμα.

Σε μια εποχή κατά την οποία οι κάθε είδους εθνικισμοί έχουν κάνει και πάλι επιθετική την παρουσία τους στον βαλκανικό χώρο, η νηφάλια επιστημονική σκέψη μπορεί να αποτελέσει το αντίδοτο, καθώς δείχνει στους λαούς, κυρίως αυτά που τους ενώνουν, και όχι όσα μπορεί να τους χωρίζουν.

Οι Πομάκοι της Θράκης, ακριβώς λόγω της μεθοριακότητας την οποία βιώνουν, θα μπορούσαν να αποβούν συνδετικός παράγοντας των χωρών της περιοχής, και όχι έναυσμα και αφορμή γεωπολιτικών ανταγωνισμών.

Από όσα ανακοινώθηκαν στο συνέδριο, αλλά και από την παλαιότερη γνωστή βιβλιογραφία, προκύπτει ότι στη σχετική με τους Πομάκους βιβλιογραφία, συχνά πρυτανεύουν είτε πολιτικές σκοπιμότητες είτε ερασιτεχνικές και αβάσιμες επιστημονικά πρακτικές, παραλλήλως με τις επιστημονικά τεκμηριωμένες έρευνες οι οποίες κατά καιρούς εμφανίζονται.

Ευελπιστούμε ότι το συνέδριό μας θα συμβάλλει καθοριστικά στην αλλαγή αυτής της κατάστασης και στη θεμελίωση ενός πνεύματος επιστημονικής και πολυεπιστημονικής συνεργασίας, μέσω της οποίας θα προχωρήσει για τα επόμενα χρόνια η έρευνα».