Σφοδρή σύγκρουση των δύο ΥΠΕΞ στην κοινή συνέντευξη Τύπου – Διαβάστε του διαλόγους των δύο ΥΠΕΞ – Δένδιας: Απειλείτε τα νησιά μας, γι’ αυτό έχουμε εκεί στρατό – Να φύγει το casus belli για τα 12 μίλια – Δεν είναι προς το συμφέρον της Τουρκίας να παραμείνει τζαμί η Αγία Σοφία – Δεν αναγνωρίζεται τουρκική μειονότητα στην Ελλάδα από την Συνθήκη της Λοζάνης.

Μια ανοιχτή δημόσια αντιπαράθεση με ελάχιστα διπλωματική γλώσσα επεφύλασσε η συνέντευξη Τύπου του Νίκου Δένδια με τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου μετά την ολοκλήρωση της κατ’ ιδίαν συνάντησης των δύο υπουργών Εξωτερικών και την συζήτηση των θεμάτων κοινού ενδιαφέροντος που είχε συμφωνηθεί να τεθούν στις διευρυμένες συνομιλίες της ελληνικής και της τουρκικής αντιπροσωπείας στην Άγκυρα.
Με τρόπον που δύσκολα μπορεί κάποιος να ανακαλέσει ότι έχει συμβεί στο παρελθόν, ο Νίκος Δένδιας και ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου διασταύρωσαν τα ξίφη τους επί όλων των θεμάτων στα οποία η Ελλάδα και Τουρκία διαφωνούν.

Διεθνώς, το μήνυμα που εκπέμφθηκε από τις δημόσιες τοποθετήσεις των υπουργών Εξωτερικών της Ελλάδας και της Τουρκίας είναι ότι η Αθήνα και η Άγκυρα πολύ δύσκολα μπορούν να συνεχίσουν την διαδικασία του διαλόγου που ξεκίνησε στις διερευνητικές -ή πολιτικές διαβουλεύσεις, όπως τις αποκαλούν οι Τούρκοι- με νέους γύρους άτυπων διαβουλεύσεων. 

Οι τοποθετήσεις και οι διάλογοι

Λαμβάνοντας αρχικά το λόγο ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου δήλωσε πως «πιστεύουμε ότι μεταξύ μας τα ζητήματα μπορούν να επιλυθούν με έναν εποικοδομητικό διάλογο» και πρόσθεσε πως «τα τετελεσμένα και οι επιθετικές δηλώσεις είναι πράγματα αποφευκτέα». Ο Τούρκος ΥΠΕΞ χαρακτήρισε πολύ σημαντική την επανέναρξη των διερευνητικών επαφών και έκανε γνωστό ότι ο Ερντογάν προτείνει να πραγματοποιηθεί μια σύνοδος για το θέμα της Ανατολικής Μεσογείου. Για την άτυπη πενταμερή για το Κυπριακό στη Γενεύη ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου δήλωσε ότι όλες οι πλευρές πρέπει να λάβουν μέρος με τον πλέον θετικό και εποικοδομητικό τρόπο. Θα πρέπει να συνεχίσουμε και να διευρύνουμε τις μεταξύ μας εμπορικές και οικονομικές σχέσεις, εργαζόμαστε για την διαμόρφωση ενός οδικού χάρτη, είπε ο Τούρκος ΥΠΕΞκαι χαρακτήρισε πολύ σημαντική την επανέναρξη των αεροπορικών δρομολογίων που ξεκίνησε τον περασμένο μήνα. Ο Τσαβούσογλου ζήτησε «να συνεχίσουμε τον αντιτρομοκρατικό μας αγώνα με οργανώσεις τύπου FETO και PKK» και η αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης να γίνει με αντίληψη συνεργασίας και όχι ανταγωνισμού. «Μιλήσαμε για την “τουρκική μειονότητα” που ζει στην Θράκη» όπως είπε ο Τούρκος ΥΠΕΞ, προσθέτοντας ότι «για την ελληνική μειονότητα που ζει εδώ, από την πρώτη στιγμή μπορέσαμε να υλοποιήσουμε βέλτιστες πρακτικές». «Και οι δύο μειονοτικές ομάδες πρέπει να αντιμετωπίζονται με τρόπο που θα οδηγεί σε ευημερία και ειρήνη» συμπλήρωσε. Ο ίδιος δήλωσε ότι η «είμαστε έτοιμοι να παρέχουμε κάθε στήριξη για να προστατευθεί η πολιτιστική κληρονομιά για τα οθωμανικά μνημεία στην Ελλάδα, το ίδιο για χριστιανικά μνημεία στην Τουρκία με αμοιβαία συνεργασία». Για τη διευθέτηση των διαφωνιών μας θεωρούμε ότι πρέπει να συνεχίσουμε τον διάλογο που ξεκινήσατε σήμερα με την επίσκεψή σας, είπε ο Τσαβούσογλου απευθυνόμενος στον κ. Δένδια.

Δένδιας: Να αποφεύγετε τις προκλητικές δηλώσεις – Αναγνωρίζουμε μόνο μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη

Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας δήλωσε από την πλευρά του ότι αναγκαία προϋπόθεση για τη βελτίωση των διμερών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών, είναι η αποκλιμάκωση και η αποφυγή προκλητικών ενεργειών, τονίζοντας ότι το προηγούμενο διάστημα οι παραβατικές ενέργειες είχαν αυξηθεί σημαντικά. Πιο αναλυτικά δήλωσε: «Σε ευχαριστώ (σ.σ. Μεβλούτ Τσαβούσογλου) για την μεγάλη τιμή που μου κάνεις προσκαλώντας με στο δείπνο ιφτάρ. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης εύχεται σε όλους τους μουσουλμάνους για την έναρξη του ραμαζανιού. Έχει ήδη ειπωθεί και θα κάνουμε τα εγκαίνια του ισλαμικού τεμένους στην Αθήνα αμέσως μετά την πανδημία. Με τον κ. Τσαβούσογλου συζητήσαμε όσα θέματα υπάρχουν προσεγγίσεις αλλά και όσα θέματα μας δημιουργούν τριβές. Η Τουρκία έχει τονίσει ότι η ένταξη στην ΕΕ παραμένει στρατηγικός της στόχος. Χαιρετίζω την επανέναρξη των διερευνητικών επαφών αλλά και την συζήτηση των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης η οποία θα ακολουθήσει. Σκοπός της παρουσίας Φραγκογιάννη είναι να εξετάσουμε συγκεκριμένες προτάσεις συνεργασίας. Συμφωνήσαμε να δημιουργήσουμε μια θετική ατζέντα θεμάτων για να προχωρήσουμε την σχέση μας μπροστά. Αναγκαία προϋπόθεση για την βελτίωση των διμερών σχέσεων η αποκλιμάκωση και η αποφυγή ενεργειών. Πριν από λίγους μήνες οι παραβατικές ενέργειες είχαν αυξηθεί σημαντικά. Υπάρχει στην Ελλάδα μουσουλμανική μειονότητα, αυτήν αναγνωρίζει η συνθήκη της Λωζάννης, αυτή είναι η άποψη του ελληνικού κράτους. Υπάρχουν δηλώσεις που δεν βοηθούν στο θετκό κλίμα το οποίο συμφωνήσαμε να προωθήσουμε. Μοναδική λύση που είναι αποδεκτή από το σύνολο της διεθνούς κοινότητας είναι η διζωνική -δικοινοτική ομοσπονδία στην Κύπρο. Χρειάζεται να υπάρχει αποχή από ενέργειες που παραβιάζουν τα δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η Ελλάδα υποστηρίζει την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας εφ’ όσον η Τουρκία το επιθυμεί. Όπως ισχύει σε κάθε υποψήφια χώρα υπάρχει ένας απαράβατος κανόνας: ο σεβασμός της εδαφικής κυριαρχίας ενός κράτους μέλους. Το ενδεχόμενο λήψης μέτρων υπάρχει πάντα στο τραπέζι αν υπάρξουν παραβατικές ενέργειες σε βάρος της εδαφικής κυριαρχίας ενός κράτους μέλους. Θα μου επιτρέψετε να κάνω αναφορά σε ένα ζήτημα που επηρεάζει αρνητικά τις διμερείς σχέσεις και αυτή αφορά την απειλή πολέμου σε περίπτωση που η Ελλάδα εφαρμόσει τις προβλέψεις της UNCLOS. Να φύγει το casus belli ια τα 12 μίλια. Το δίκαιο αυτό είναι τμήμα του ευρωπαϊκού κεκτημένου. Το λεγόμενο τουρκολιβυκό μνημόνιο έχει καταδικαστεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο γιατί δεν συνάδει με το δίκαιο της θάλασσας. Για την Αγία Σοφία ο κ. Δένδιας δήλωσε: Πιστεύουμε ότι μια τέτοια αναστροφή είναι προς το συμφέρον της Τουρκίας γενικώς. Ελλάδα και Τουρκία είναι προορισμένες από τη γεωγραφία να ζουν μαζί. Είναι προς το συμφέρον και των δύο χωρών να συνεργαστούμε, αυτή είναι η άποψη της κυβέρνησης Μητσοτάκη και αυτή την άποψη ήρθα να εκφράσω εδώ με την ελπίδα οι σχέσεις μας να προχωρήσω μπροστά. Θα ήθελα με την ευκαιρία αυτή να διατυπώσω στον φίλο μου Μεβλούτ την πρόσκληση να επισκεφθεί την Αθήνα και να προετοιμάσουμε την συνάντηση του προέδρου της Τουρκίας με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.

Τσαβούσογλου: Δεν έκανα προκλητικές δηλώσεις

Ακολούθως πήρε τον λόγο ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου (ενώ είχε συμφωνηθεί μία τοποθέτηση ο καθένας), λέγοντας: «Δεν έκανα καμία δήλωση προκλητική ή αρνητική για την Ελλάδα. Όμως στην ομιλία του ο ομόλογός μου έχει κάνει δηλώσεις οι οποίες είναι αρνητικές. Δεν μπορούμε να αποδεχθούμε ότι η Τουρκία παραβιάζει τα δικαιώματα της Ελλάδας στο Αιγαίο. Εμείς αποδεχόμαστε ως Ρωμιούς ορθοδόξους τους μειονοτικούς της Πόλης αλλά εσείς δεν μπορείτε να αποδέχεστε όσους λένε ότι είναι Τούρκοι. Αυτό είναι μια καταπίεση και καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων». Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών κατηγόρησε την Ελλάδα για «push back» 80.000 προσφύγων και μεταναστών. Απαντώντας ο Νίκος Δένδιας στις αναφορές Τσαβούσογλου είπε ότι «εάν εσείς εκφράζετε τέτοιου είδους προκλητικές κατηγορίες είμαι υποχρεωμένος να απαντήσω».

Δένδιας: Δεν εγκαταλείπουμε το διεθνές δίκαιο

«Η Τουρκία έχει κάνει 400 υπερπτήσεις πάνω από ελληνικό έδαφος. Μεβλούτ δεν υπάρχει καμία διάταξη που να επιτρέπει πτήσεις πάνω από ελληνικό έδαφος (…) Εάν η Τουρκία θελήσει να γίνει μέλος της ΕΕ θα αποδεχθεί και την Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το δίκαιο της θάλασσας (…) Εις ό,τι αφορά το μεταναστευτικό δεν θα έπρεπε η Τουρκία να κάνει μάθημα στην Ελλάδα μετά τα γεγονότα του Μαρτίου». «Η Ελλάδα είναι έτοιμη να ξεκινήσει σιγα-σιγά σε μια θετική ατζέντα με την Τουρκία. Αυτό δεν σημαίνει την εγκατάλειψη του Διεθνούς Δικαίου και του ευρωπαϊκού κεκτημένου. Η ΕΕ δεν είναι τρίτος αλλά είναι η οικογένειά μας. Είναι το πιο υπερήφανο παράδειγμα συνύπαρξης κρατών στην ιστορία του ανθρωπίνου γένους (…) Θα πρότεινα να μην οδηγηθούμε σε έναν ατέρμονο διάλογο επί αυτών που γνωρίζουμε ότι διαφωνούμε».

Στη συνέχεια πήρε για τρίτη φορά το λόγο ο Τσαβούσογλου για να πει ότι η Τουρκία είναι ελεύθερη χώρα και όλοι μπορούν να εκφράσουν την άποψή τους και ότι η Τουρκία εμμένει στην αρχή του δίκαιου διαμοιρασμού. «Αναφέρεστε σ’ αυτά που σας βολεύουν αλλά δεν αναφέρεστε σε όσα προβλέπει η Συνθήκη της Λωζάννης για την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών (…) Έχουμε συμφωνήσει να συζητήσουμε τα προβλήματα μέσω των διερευνητικών επαφών. Στη διαδικασία στην οποία διερχόμαστε θα πρέπει να έχουμε πάντα συνείδηση σε τι αποβλέπει κάθε μέλος. Πρέπει να αποφασίσετε αν θα συνεχίσουμε αυτόν τον καβγά με τον τρόπο αυτό ή αν θα συνεχίσουμε τον διάλογο».

Το λόγο πήρε για τρίτη φορά ο Νίκος Δένδιας λέγοντας χαρακτηριστικά ότι αν συνεχίσουμε έτσι θα χάσουμε και το ιφτάρ! «Ο στρατός κοστίζει. Δεν θέλουμε να σπαταλούμε λεφτά για το τίποτα. Γιατί υπάρχει Μεβλούτ στρατός στα νησιά; Υπάρχει γιατί απειλούνται από κάποιον. Μπορεί κανείς να πει ότι δεν υπάρχει απειλή ή ότι δεν υπάρχει αποβατική δύναμη απέναντι από τα νησιά;»

Και κατέληξαν με τον εξής διάλογο:

Δένδιας: Ελπίζω η διαφωνία μας να μην σε οδηγήσει να ακυρώσεις την πρόσκληση για δείπνο γιατί πεινάω εξαιρετικά…

Τσαβούσογλου: Η αμοιβαία κατανόηση σημαίνει να μπορώ να μπω και στα παπούτσια του άλλου. Εμείς όμως δεν θα μπορέσουμε να συνεχίσουμε τον διάλογο αν προχωρήσουμε έτσι.