«Είναι γεγονός ότι δύσκολα υπάρχει Έλληνας που να μη γνωρίζει τον περιβόητο Φατσέα, τον ήρωα της κωμικής σειράς Το καφέ της Χαράς του Χάρη Ρώμα και της Άννας Χατζησοφιά, το οποίο παίζεται ανελλιπώς στην τηλεόραση κάθε μεσημέρι τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια. Ο Φατσέας χρησιμοποιεί ως γλωσσικό κώδικα αυτό που εμείς ονομάζουμε Φατσέικα, δηλαδή μια ιδιότυπη ιδιόλεκτο ως σήμα κατατεθέν του ήρωα, η οποία, αν και βρίθει «σφαλερών» σχηματισμών της ελληνικής γλώσσας, εντούτοις είναι κατανοητή τόσο από τους συγχωριανούς όσο και από τους τηλεθεατές. Μάλιστα, δεν είναι λίγες οι αναφορές ομιλητών της ελληνικής που ταυτίζουν τους ελλιπείς χρήστες της με τον Φατσέα, ενώ αυτό φαίνεται να είναι και το μοναδικό στοιχείο που καθιστά συμπαθή τον κατά τα άλλα αντιπαθή ήρωα του σίριαλ.

Ο στόχος της εργασίας είναι να μελετήσει τα Φατσέικα ως μορφή κωμικόγλωσσας στην ελληνική γλώσσα σε μια πρωτίστως δομιστική προσέγγιση. Συγκεκριμένα, θα διερευνηθούν οι γλωσσικοί μηχανισμοί κατασκευής λεξικών μονάδων (φωνολογικοί, μορφολογικοί, σημασιολογικοί, λεξιλογικοί) και κατ’ επέκταση οι αρχές της παικτικής νεολογίας που παράγει πρακτικές λεξικές μονάδες (σχηματισμοί για χιούμορ), ο βαθμός φυσικότητας/τεχνητότητας, ο ρόλος του λόγιου και του μη λόγιου χρηστικού επιπέδου, καθώς και η παικτική παρετυμολογία ως βασικός μηχανισμός κωμικότητας».

Τα παραπάνω αναφέρονται στην εισαγωγή της εργασίας με θέμα «Τα Φατσέικα ως περίπτωση παικτικής νεολογίας στην ελληνική γλώσσα», την οποία υπογράφουν ο Λέκτορας Ιστορικής Γλωσσολογίας στο Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του Δ.Π.Θ, κ. Ασημάκης Φλιάτουρας, και ο απόφοιτος του ίδιου Τμήματος, κ. Θεόδωρος Κούκος. Για την ακρίβεια, το κείμενο και η συνολική επιμέλεια της εργασίας είναι του κ. Φλιάτουρα, ενώ τα στατιστικά στοιχεία που περιλαμβάνονται σε αυτήν είναι του κ. Κούκου.

Το υλικό της μελέτης περιλαμβάνει 1.014 ατάκες του Φατσέα, κατά κόσμον Γεράσιμου Σκιαδαρέση, από 78 επεισόδια της δημοφιλούς κωμικής σειράς «Το καφέ της Χαράς». Οι ατάκες καταγράφηκαν κατόπιν απομαγνητοφώνησης που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της πρακτικής άσκησης των προπτυχιακών φοιτητών του Τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας, ενώ για τα στατιστικά δεδομένα αξιοποιήθηκαν 256 ατάκες από 18 επεισόδια.

Η συγκεκριμένη εργασία παρουσιάστηκε για πρώτη φορά την άνοιξη 2017, στο 23ο Διεθνές Συμπόσιο Θεωρητικής και Εφαρμοσμένης Γλωσσολογίας που διοργανώθηκε από τον Τομέα Θεωρητικής και Εφαρμοσμένης Γλωσσολογίας του Τμήματος Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΑΠΘ, δημοσιεύτηκε ενώ δύο χρόνια αργότερα και μπορείτε να τη βρείτε εδώ:  file:///C:/Users/User/Downloads/7361-19126-2-PB.pdf.

Να σημειωθεί ότι στο έργο των κ.κ. Φλιάτουρα και Κούκου είχε συνδράμει και ο ίδιος ο Χάρης Ρώμας, ο οποίος τους είχε παραχωρήσει σχετική συνέντευξη κατά την παρουσία του, στο πλαίσιο θεατρικής περιοδείας, στην Κομοτηνή. Εξάλλου, ο πρωταγωνιστής ηθοποιός και σεναριογράφος του «καφέ της Χαράς» αναφέρεται συχνά και με περηφάνια στην πρωτότυπη αυτή μελέτη των «φατσέικων» από τους ανθρώπους του Δ.Π.Θ. Μάλιστα, η επίμαχη εργασία και η παρουσίασή της σε επιστημονικό συμπόσιο, έγινε αντικείμενο αναφοράς και στη χθεσινοβραδινή εκπομπή «Ενώπιος Ενωπίω» του Νίκου Χατζηνικολάου, στον ΑΝΤ1, όπου ο κ. Ρώμας ήταν βασικός προσκεκλημένος, ενώ κατά τη διάρκεια της εκπομπής παρενέβη και ο τηλεοπτικός Φατσέας, Γεράσιμος Σκιαδαρέσης.

Ακολουθεί το σχετικό απόσπασμα: