Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της κατασκευής του, και δεκαεπτά από την πρώτη εκπόνηση μελέτης σκοπιμότητας, ο αγωγός μεταφοράς φυσικού αερίου TAP είναι σχεδόν έτοιμος για την εμπορική του λειτουργία.

Αποτελεί την κύρια εναλλακτική πηγή εφοδιασμού της Ε.Ε. με φυσικό αέριο από το κοίτασμα του Σαχ Ντενίζ του Αζερμπαϊτζάν, συμβάλλοντας στην ενεργειακή απεξάρτησή της από το ρωσικό καύσιμο, στην ασφάλεια εφοδιασμού καθώς και στην ενίσχυση του ανταγωνισμού.

Σε πρώτη φάση η δυναμικότητα του TAP θα είναι της τάξης των 10 δισ. κ.μ.

Η Ελλάδα ήταν η πρώτη χώρα που ολοκλήρωσε το κατασκευαστικό κομμάτι που αντιστοιχεί στα εδάφη της, με τον αγωγό να κάνει μία διαδρομή 550 χιλιομέτρων από τους Κήπους του Έβρου μέχρι τα Ελληνοαλβανικά σύνορα στην Ιεροπηγή της Καστοριάς.

Την 1η Οκτωβρίου το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ενέκρινε τη λειτουργία του ελληνικού τμήματος του αγωγού στις περιφερειακές ενότητες που διασχίζει, Έβρου, Ροδόπης, Ξάνθης, Καβάλας, Δράμας, Σερρών, Θεσσαλονίκη, Κιλκίς, Πέλλας, Ημαθίας, Φλώρινας, Κοζάνης και Καστοριάς.

Σύμφωνα με τα όσα έχει αναγγείλει και η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η εμπορική λειτουργία, δηλαδή η κανονική ροή φυσικού αερίου μέσα από τον αγωγό, θα ξεκινήσει μέχρι το τέλος του έτους και θα σηματοδοτηθεί με επίσημη τελετή εγκαινίων λειτουργίας του αγωγού.

Πηγές αναφέρουν ότι σύντομα την αντίστοιχη άδεια λειτουργίας θα εκδώσουν και οι αρμόδιες αρχές των άλλων δύο χωρών απ’ όπου διέρχεται ο TAP, η Αλβανία και η Ιταλία.

Σύμφωνα επίσης με πληροφορίες, μία εκ των βασικών προϋποθέσεων για την προμήθεια πελατών με φυσικό αέριο, είναι οι δύο διαχειριστές σε Ελλάδα και Ιταλία, ΔΕΣΦΑ και Snam αντιστοίχως, να έχουν ετοιμάσει τα εθνικά συστήματα μεταφοράς προκειμένου οι ποσότητες φυσικού αερίου να φτάνουν στους τελικούς καταναλωτές.

Ο αγωγός ΤΑΡ θα έχει μεγάλη επίδραση στην ελληνική οικονομία και στην ενεργειακή ασφάλεια της χώρας. Με «όχημα» αυτόν τον αγωγό, η Ελλάδα μέσω της ΔΕΠΑ θα λάβει 1 δισ. κυβικά μέτρα αερίου ετησίως από την Κασπία, βελτιώνοντας σημαντικά τη διαφοροποίηση των ενεργειακών της προμηθειών.

Πρέπει να σημειωθεί ότι ο ΤΑΡ έχει δημιουργήσει χιλιάδες θέσεις εργασίας κατά την κατασκευή του, ενώ επενδύθηκαν και δεκάδες εκατ. ευρώ για αρκετά έργα σε τοπικές κοινότητες.

Τεχνικά χαρακτηριστικά

Το έργο συνολικά κόστισε 3,9 δισ. ευρώ και το μήκος του αγωγού είναι 878 περίπου χιλιόμετρα. Αποτελεί το ευρωπαϊκό σκέλος του Νότιου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου που έχει σχεδιαστεί με τη δυνατότητα διπλασιασμού της δυναμικότητάς του σε 20 bcm/a. Ο ΤΑΡ εκτός από την Ελλάδα, διέρχεται ακόμη από την Αλβανία (215 χλμ) και την Αδριατική Θάλασσα (105 χλμ) και εξέρχεται στη στεριά της Ιταλίας. Για τις ανάγκες του έργου τοποθετήθηκαν περίπου 55.000 σωληναγωγοί, συνολικού βάρους 520.000 τόνων – από μέγιστο υψόμετρο 2.100 μ. στα βουνά της Αλβανίας ως μέγιστο βάθος 810 μέτρων στην Αδριατική Θάλασσα. Στο μετοχικό κεφάλαιο του ΤΑΡ μετέχουν οι εταιρείες: BP (20%), SOCAR (20%), Snam (20%), Fluxys (19%), Enagás (16%) και Axpo (5%).

Ο LucaSchieppati, Διευθύνων Σύμβουλος του ΤΑΡ, δήλωσε σχετικά: «Σήμερα έγινε πραγματικότητα ένα μακρόπνοο όραμα! Αισθάνομαι εξαιρετικά υπερήφανος για αυτό το επίτευγμα, το οποίο κατέστη δυνατό, πρώτα και κύρια χάρη στην αφοσίωση και δέσμευση των ανθρώπων μας και των συνεργατών μας. Χάρη στη σταθερή εμπιστοσύνη και ακλόνητη στήριξη των μετόχων μας, όλων των κυβερνήσεων κατά μήκος της αλυσίδας αξίας του αγωγού, και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κι επίσης, χάρη στις εργολήπτριες εταιρείες και τους προμηθευτές που εργάστηκαν για τον ΤΑΡ. Ως ένας νέος διαχειριστής συστήματος μεταφοράς που σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε σύμφωνα με βέλτιστες πρακτικές και πρότυπα του κλάδου, ο ΤΑΡ συμβάλλει διπλά στο στόχο της ενεργειακής διαφοροποίησης: προσφέρει ταυτόχρονα μία νέα, αξιόπιστη και βιώσιμη ενεργειακή οδό, καθώς και μία νέα πηγή προμήθειας φυσικού αερίου που θα εφοδιάσει εκατομμύρια καταναλωτές στην Ευρώπη κατά τις επόμενες δεκαετίες».

Από την πλευρά του, ο Murad Heydarov, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΤΑΡ, πρόσθεσε: «Ο ΤΑΡ είναι ένας καινοτόμος αγωγός μεταφοράς φυσικού αερίου από το Αζερμπαϊτζάν στην Ευρώπη κι ένα από τα πιο σύγχρονα και αξιόπιστα συστήματα μεταφοράς ενέργειας. Ως βασικό τμήμα του μήκους 3.500 χλμ Νότιου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου, ο ΤΑΡ συνδυάζει στρατηγικά και ανταγωνιστικά χαρακτηριστικά. Εξασφαλίζει τον ενεργειακό ανεφοδιασμό της Ευρώπης από μία ακόμη πηγή και στηρίζει τους στόχους της ΕΕ σε ό,τι αφορά τη δημιουργία ολοκληρωμένης αγοράς ενέργειας και την επίτευξη βιώσιμου, ασφαλούς και διαφοροποιημένου ενεργειακού μείγματος, ενώ ταυτόχρονα συμβάλλει στη μετάβαση σε καθαρότερη ενέργεια».