Επενδύσεις ύψους 4,3 δισ. ευρώ σχεδιάζει ο ΑΔΜΗΕ για την περίοδο 2021-2030 με στόχο όλα τα νησιά της χώρας να διασυνδεθούν σταδιακά στο ηπειρωτικό σύστημα, εξασφαλίζοντας αξιόπιστη, οικονομικότερη και πράσινη ηλεκτροδότηση.

Σε τηλεδιάσκεψη που πραγματοποιήθηκε πριν από λίγες μέρες, ο Διαχειριστής παρουσίασε στην ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας τις βασικές παραμέτρους του επενδυτικού του προγράμματος και τα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης των επιμέρους διασυνδέσεων.

Επιπλέον, έγινε επισκόπηση των έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη και πώς ενδέχεται να επηρεαστούν από την κρίση του κορωνοϊού. Η διοίκηση του ΑΔΜΗΕ διαβεβαίωσε το ΥΠΕΝ ότι οι επιπτώσεις είναι, προς το παρόν, πολύ περιορισμένες και σε κάθε περίπτωση υπάρχει δυνατότητα ο Διαχειριστής να αναλάβει με τα δικά του συνεργεία την υλοποίηση τμημάτων εναέριων γραμμών που ενδέχεται να καθυστερήσουν εξαιτίας της πανδημίας.

Στο Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2021-2030, το οποίο υποβλήθηκε για έγκριση στη ΡΑΕ, ο ΑΔΜΗΕ ενσωμάτωσε τα σχόλια φορέων της αγοράς ενέργειας και έκανε προσαρμογές με στόχο την ταχύτερη και αποδοτικότερη μεταβολή του ενεργειακού μείγματος της χώρας ως αποτέλεσμα της απολιγνιτοποίησης. Συνολικά, θα προστεθούν στο υφιστάμενο Σύστημα Μεταφοράς 5.000 νέα χιλιόμετρα ηλεκτρικών διασυνδέσεων, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων θα είναι υποθαλάσσιες.

Η ηλεκτρική διασύνδεση Νέας Σάντας Ροδόπης – Γκάμπροβο Βουλγαρίας

Η πρώτη φάση του επενδυτικού προγράμματος, που ολοκληρώνεται το 2024, περιλαμβάνει έργα 1,6 δισ. ευρώ. Μεταξύ αυτών, το έργο της 2ης ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Βουλγαρίας, που αφορά την κατασκευή μίας νέας γραμμής μεταφοράς A.C. 400kV απλού κυκλώματος, μήκους 130 χιλιομέτρων περίπου, με θερμικό όριο 2000MVA που θα συνδέει το Κέντρο Υψηλής Τάσης Νέας Σάντας Ροδόπης και τον υποσταθμό Maritsa East 1, που βρίσκεται κοντά στο Γκάμπροβο της Βουλγαρίας. Το μήκος της γραμμής επί ελληνικού εδάφους είναι περί τα 29km. Το εκτιμώμενο κόστος επένδυσης είναι περίπου 10 εκατομμύρια ευρώ για το ελληνικό τμήμα της γραμμής το οποίο θα κατασκευασθεί στον νομό Ροδόπης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ήδη από το 2002 είχε μελετηθεί από κοινού με τη βουλγαρική πλευρά η κατασκευή διασύνδεσης 400 kV από το ΚΥΤ Φιλίππων προς τον Υ/Σ Maritsa (Βουλγαρία). Στο μεσοδιάστημα, η ελληνική πλευρά υλοποίησε τη νέα Γ.Μ. ΚΥΤ Φιλίππων – Ν. Σάντα – Τουρκία. Στη χάραξη της νέας αυτής Γ.Μ. χρησιμοποιήθηκαν στοιχεία όδευσης της μελέτης χάραξης της Γ.Μ. ΚΥΤ Φιλίππων – Maritsa East. Επίσης, αποφασίστηκε το τμήμα ΚΥΤ Φιλίππων – Ν. Σάντα να κατασκευαστεί με 2 κυκλώματα, ώστε να εξασφαλίζεται η ασφαλής λειτουργία σε καταστάσεις Ν-1, να υπάρχει δηλαδή, μεγαλύτερη ικανότητα μεταφοράς ώστε να μπορεί η εν λόγω γραμμή να αξιοποιηθεί τόσο για τη σύνδεση με την Τουρκία, όσο και για νέα Γ.Μ. με τη Βουλγαρία. Στο πλαίσιο αυτό εξετάσθηκε εκ νέου, από κοινού με τη βουλγαρική πλευρά, η υλοποίηση της υπόψη Γ.Μ. με αφετηρία το ΚΥΤ Ν. Σάντας και κατάληξη στη Maritsa East. Επίσης, καθορίστηκε από κοινού το σημείο διέλευσης στα σύνορα (border crossing).

Η νέα διασύνδεση Ελλάδας-Βουλγαρίας θα αυξήσει την ικανότητα μεταφοράς μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας, ενισχύοντας το διάδρομο Βορρά-Νότου και κατά αυτόν τον τρόπο θα συνεισφέρει στην ανάπτυξη της ενιαίας αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Επιπλέον, η νέα διασύνδεση θα συμβάλλει στην ενίσχυση του Ευρωπαϊκού δικτύου 400kV στα ανατολικά, και ως εκ τούτου στην μελλοντική ολοκλήρωση της Ευρωπαϊκής και της Τουρκικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Τέλος, η ενίσχυση του δικτύου 400kV στα ανατολικά σύνορα Ελλάδας και Βουλγαρίας θα συνεισφέρει στην ασφαλή διείσδυση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (κυρίως αιολικών σταθμών) στις περιοχές αυτές για τις οποίες υπάρχει σημαντικό επενδυτικό ενδιαφέρον.

Ο χάρτης των ηλεκτρικών διασυνδέσεων της χώρας σε βάθος δεκαετίας

Τα υπόλοιπα σημαντικά έργα, με τα οποία θα ολοκληρωθεί ο χάρτης των ηλεκτρικών διασυνδέσεων της χώρας σε βάθος δεκαετίας, είναι τα ακόλουθα:

• Διασύνδεση Κρήτης-Πελοποννήσου: Το έργο, ύψους 350 εκατ. ευρώ, ολοκληρώνεται εντός του 2020 με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της ΕΕ.

• Διασύνδεση Κρήτης-Αττικής: Την περίοδο 2021-2024 οι επενδύσεις για το έργο -που πρόκειται να ενταχθεί στο ΕΣΠΑ- θα φτάσουν τα 781 εκατ. ευρώ με στόχο ολοκλήρωσης της διασύνδεσης το 2023. Μαζί με το τμήμα που θα υλοποιηθεί το 2020, ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 1 δισ. ευρώ.

• Διασύνδεση των Κυκλάδων: Στα διασυνδεδεμένα νησιά των Κυκλάδων (Σύρος-Πάρος-Μύκονος- Άνδρος-Τήνος), θα προστεθεί μέσα στο 2020 η Νάξος. Η τελευταία φάση, προϋπολογισμού 389 εκατ. ευρώ, θα ολοκληρωθεί το 2023-2024 με τα νησιά Σέριφος-Μήλος-Φολέγανδρος-Σαντορίνη. Το συνολικό έργο συγχρηματοδοτείται από ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους.

• Επέκταση Συστήματος 400 kV στην Πελοπόννησο: Το σύστημα Υπερυψηλής Τάσης επεκτείνεται στην Πελοπόννησο δίνοντας περαιτέρω περιθώρια διείσδυσης ΑΠΕ στο νότιο Σύστημα της χώρας με συνολικό προϋπολογισμό 90 εκατ. και ολοκλήρωση έως το 2024. Το πρώτο σκέλος του έργου (Μεγαλόπολη-Κόρινθος και ΚΥΤ Κορίνθου) θα ολοκληρωθεί το 2021.

• Διασύνδεση των Δωδεκανήσων: Το σύμπλεγμα των Δωδεκανήσων (Κως-Ρόδος-Κάρπαθος) θα διασυνδεθεί με το ηπειρωτικό σύστημα έως το 2027 με συνολικό προϋπολογισμό 1,5 δισ. ευρώ.

• Διασύνδεση του ΒΑ Αιγαίου: Ο χάρτης των διασυνδέσεων στο Αιγαίο θα ολοκληρωθεί το 2029 με τα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου και τη Σκύρο. Αυτό το έργο, συνολικού ύψους 885 εκατ. ευρώ, περιλαμβάνει τις διασυνδέσεις Σκύρου-Λέσβου-Λήμνου-Χίου-Σάμου με την Εύβοια στα δυτικά, την Θράκη στα βόρεια και την Κω στα νότια.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Κωστής Χατζηδάκης ανέφερε σχετικά: «Οι διασυνδέσεις των νησιών μας είναι ένα θετικό μήνυμα για το περιβάλλον, καθώς τα νησιά μας θα απαλλαγούν από τα φουγάρα των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής. Θα είναι όμως παράλληλα και ένα θετικό μήνυμα για τους καταναλωτές σε όλη την Ελλάδα, καθώς θα απαλλαγούν σε μεγάλο βαθμό από τα εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ που πληρώνουν κάθε χρόνο σε Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας, με τις οποίες ο καταναλωτής επιδοτεί μέχρι σήμερα την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στα νησιά. Η ίδια η κατασκευή των έργων, άλλωστε, είναι και στήριξη ολόκληρων κλάδων της ελληνικής οικονομίας, που με την κρίση του κορωνοϊού έχουν ακόμα περισσότερη ανάγκη τη στήριξη αυτή».

O υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Γεράσιμος Θωμάς είπε: «Είναι απαραίτητο ο Διαχειριστής να αναπροσαρμόζει συνεχώς το επενδυτικό του πρόγραμμα με βάση το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) και την πορεία υλοποίησής του, καθώς η ανάπτυξη των δικτύων είναι κομβική για τον ενεργειακό μετασχηματισμό που προωθούμε και την επίτευξη των στόχων της Πράσινης Συμφωνίας της ΕΕ. Η σωστή υλοποίηση των μεγάλων έργων του ΑΔΜΗΕ αποτελεί καταλύτη για σειρά επενδύσεων σε όλο τον κλάδο της ενέργειας. Περιμένουμε να τρέξουν χωρίς καθυστερήσεις τα έργα που θα θωρακίσουν την ενεργειακή ασφάλεια της Κρήτης καθώς και αυτά που θα άρουν τον κορεσμό του Δικτύου, όπως λ.χ. στην Πελοπόννησο και την Δυτική Ελλάδα, επιτρέποντας την ανάπτυξη περισσότερων ΑΠΕ. Παράλληλα, ο ενεργειακός μετασχηματισμός προϋποθέτει –πέρα από τις υποδομές- και την ομαλή λειτουργία της αγοράς ενέργειας, όπου ο ΑΔΜΗΕ έχει σημαντική ευθύνη για την υλοποίηση και λειτουργία του Target Model».

Ο Πρόεδρος και CEO του ΑΔΜΗΕ, κ. Μάνος Μανουσάκης, δήλωσε: «Ο ΑΔΜΗΕ υλοποιεί ένα μαραθώνιο επενδυτικό πλάνο σε βάθος 10ετίας. Βασικό μας μέλημα είναι τα έργα μας να συνεχίσουν να υλοποιούνται εντός χρονοδιαγράμματος και, όπου είναι δυνατό, ακόμη νωρίτερα. Στη δυσμενή συγκυρία που βιώνουμε σήμερα λόγω της πανδημίας, ο Διαχειριστής καταβάλλει κάθε προσπάθεια η υλοποίηση των διασυνδέσεων να συνεχίζεται ομαλά. Μέχρι σήμερα, αυτό το έχουμε καταφέρει για όλα τα σημαντικά έργα μας που βρίσκονται είτε σε φάση κατασκευής είτε σε φάση συμβασιοποίησης».