Τις επιπτώσεις του νέου συστήματος εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και της θέσπισης Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής παρουσίασε ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, έπειτα από μελέτη και επεξεργασία των δημοσιευμένων δεδομένων για τις εξετάσεις των υποψηφίων από τα ημερήσια Γενικά Λύκεια για το 2020, λαμβάνοντας υπ’ όψη τις διατάξεις του νομοσχεδίου του υπουργείου Παιδείας & Θρησκευμάτων με τίτλο «Εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, προστασία της ακαδημαϊκής ελευθερίας, αναβάθμιση του ακαδημαϊκού περιβάλλοντος και άλλες διατάξεις» (άρθρα 5 έως 11).

Όπως προκύπτει από τη ανάλυση των δεδομένων, η εφαρμογή της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής αναμένεται να οδηγήσει σε μείωση του αριθμού των εισακτέων τουλάχιστον κατά 23% σε σχέση με το 2020.

Σημειώνεται πως σύμφωνα με τις προτεινόμενες διατάξεις:

  • κάθε πανεπιστημιακό τμήμα θέτει μια «δική» του βάση,
  • η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής είναι το ποσοστό του μέσου όρου των επιδόσεων όλων των υποψηφίων στα 4 εξεταζόμενα μαθήματα του κάθε πεδίου,
  • το ΥΠΑΙΘ καθορίζει το εύρος για το ποσοστό του μέσου όρου, μέσα στο οποίο θα μπορεί να κινηθεί η επιλογή του κάθε τμήματος (πχ: 80% έως 120%).

Ωστόσο, η θέσπιση Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής στερείται εκπαιδευτικής και ακαδημαϊκής λογικής, καθώς η βελτίωση των επιδόσεων στις πανελλαδικές εξετάσεις δε σχετίζεται με την εφαρμογή οποιουδήποτε βαθμολογικού «κόφτη», αλλά με ουσιαστικές αλλαγές στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και στο Λύκειο.

Η νομοθετική πρόταση της κυβέρνησης θέτει περιορισμούς στην πρόσβαση των υποψηφίων στα Πανεπιστήμια και επιφέρει μια σειρά από αρνητικές συνέπειες σε μαθητές και ΑΕΙ, στις πόλεις και τις περιφέρειες που αυτά εδρεύουν. Την ίδια στιγμή, η πρόσβαση στα ιδιωτικά κολέγια δεν προϋποθέτει καμία βάση εισαγωγής παρά μόνο τη δυνατότητα καταβολής διδάκτρων.

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Παιδείας & Θρησκευμάτων, οι μέσοι όροι στις πανελλαδικές εξετάσεις του 2020 κυμάνθηκαν ως εξής:

1ο Πεδίο 2ο Πεδίο 3ο Πεδίο 4ο Πεδίο
ΝΕΟΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΗ & ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ.Π. 11,73 ΝΕΟΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΗ & ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ.Π. 12,13 ΝΕΟΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΗ & ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ.Π. 12,79 ΝΕΟΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΗ & ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ.Π. 10,08
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ 10,19 ΦΥΣΙΚΗ 11,28 ΦΥΣΙΚΗ 10,82 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 6,52
ΙΣΤΟΡΙΑ 10,22 ΧΗΜΕΙΑ 10,11 ΧΗΜΕΙΑ 10,33 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ 10,83
ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ 12,29 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 12,04 ΒΙΟΛΟΓΙΑ 12,58 ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 11,86
Μέσος όρος 4 μαθημάτων
11,11 11,4 11,63 9,82
Αν η ΕΒΕ υπολογιστεί στο 80% τότε προκύπτει ο βαθμός
8,89 9,12 9,3 7,86

 

Οι τιμές αυτές αφορούν τους υποψήφιους από τα ημερήσια Γενικά Λύκεια, δηλαδή το 87% των υποψηφίων, με το ισχύον σύστημα εισαγωγής στα ΑΕΙ. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς, ακόμα και αν όλα τα πανεπιστημιακά τμήματα επιλέξουν το χαμηλό όριο της ΕΒΕ (80%), με βάση τα στατιστικά δεδομένα των μορίων που συνέλεξαν οι υποψήφιοι το 2020, το 2021 δε θα εισαχθούν (προσεγγιστικά):

  • 1οπεδίο: 7.686 υποψήφιοι – δηλαδή το 36%
  • 2οπεδίο: 4.653 υποψήφιοι – δηλαδή το 31%
  • 3οπεδίο: 3.424 υποψήφιοι – δηλαδή το 31%
  • 4οπεδίο: 8.739 υποψήφιοι – δηλαδή το 37%

Λαμβάνοντας υπόψη πως το 2020, από τους 71.159 υποψήφιους δεν εισήχθησαν σε ΑΕΙ 10.319 (15%), με το προτεινόμενο σχέδιο, το 2021 δε θα εισαχθούν 24.502 (34%) υποψήφιοι – σύμφωνα με το «ευνοϊκό» σενάριο (συντελεστής 0,8) ή 34.070 (52%) – σύμφωνα με το «μέτριο» σενάριο (συντελεστής 1,0).

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΕΠΑΛ & ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΓΕΛ ΚΑΙ ΕΠΑΛ

Υπενθυμίζεται πως το νομοσχέδιο προβλέπει κοινούς συντελεστές ΕΒΕ για τους υποψήφιους που φοιτούν σε ημερήσια Γενικά και Επαγγελματικά Λύκεια, και κοινή ΕΒΕ σε εσπερινά και ημερήσια. Οι κοινοί συντελεστές για αποφοίτους ΓΕΛ και ΕΠΑΛ αναμένεται να πλήξουν τους υποψήφιους των ΕΠΑΛ, οι οποίοι έχουν παράλληλο σύστημα εισαγωγής με δικές τους βάσεις και αριθμό θέσεων.

Η θεσμοθέτηση κοινής βάσης (ΕΒΕ) ημερησίων και εσπερινών Λυκείων (ΓΕΛ και ΕΠΑΛ αντίστοιχα) θα αποκλείσει τους απόφοιτους των εσπερινών από την τριτοβάθμια εκπαίδευση, οι οποίοι συνήθως είναι εργαζόμενοι μαθητές. Πρόκειται για ρυθμίσεις με ιδιαίτερα σκληρό και ταξικό πρόσημο.

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΕΙΣΑΚΤΕΩΝ

Η εφαρμογή του προτεινόμενου συστήματος εισαγωγής -ακόμα και στο «ευνοϊκό σενάριο»- θα έχει ως αποτέλεσμα:

  • 139 τμήματα και εισαγωγικές κατευθύνσεις να έχουν απώλειες φοιτητών (σε σύνολο 418),
  • τμήματα δεν θα έχουν καθόλου εισακτέους,
  • 50 πόλεις θα χάσουν φοιτητές,
  • 17 από τα 24 ΑΕΙ θα υποστούν απώλειες.

Πιο αναλυτικά, τα τμήματα ανά Πανεπιστήμιο που θα υποστούν απώλειες είναι τα εξής:

  Αριθμός τμημάτων με μείωση εισακτέων Συνολικός αριθμός τμημάτων
ΑΠΘ 8 41
Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 3 9
Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδας 15 31
Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης 6 20
ΕΚΠΑ 8 41
Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο 10 11
Ιόνιο Πανεπιστήμιο 7 10
Πανεπιστήμιο Αιγαίου 14 18
Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής 3 26
Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας 13 22
Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 13 35
Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 5 23
Πανεπιστήμιο Κρήτης 6 16
Πανεπιστήμιο Πατρών 12 35
Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου 10 22
Πολυτεχνείο Κρήτης 2 5
ΑΣΠΑΙΤΕ 4 4

 

Οι επιπτώσεις της Ελάχιστης Βάσεις Εισαγωγής ανά πόλη και περιφέρεια:

Το ποσοστό των τμημάτων που θα υποστούν απώλειες ανά Περιφέρεια:

  • Κεντρική Μακεδονία: 90%
  • Βόρειο Αιγαίου: 86%
  • Ιόνιο: 70%
  • Στερεά Ελλάδα & Εύβοια: 62%
  • Δυτική Μακεδονία: 59%
  • Κρήτη: 56%
  • Νότιο Αιγαίο: 50%
  • Πελοπόννησος:47%
  • Θεσσαλία: 37%
  • Ανατολική Μακεδονία & Θράκη: 36%
  • Δυτική Ελλάδα: 34%
  • Ήπειρος: 22%
  • Θεσσαλονίκη: 16%
  • Αττική: 11%

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Το προτεινόμενο σύστημα εισαγωγής στα ΑΕΙ αναμένεται να έχει αρνητικές συνέπειες σε διάφορα επίπεδα. Κύρια χαρακτηριστικά είναι η συρρίκνωση του Ενιαίου Χάρτη Ανώτατης Εκπαίδευσης & Έρευνας, η ένταση των ανισοτήτων και των αποκλεισμών στη δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση, η ανακατεύθυνση χιλιάδων υποψηφίων σε αμφιβόλου ποιότητας και κοστοβόρες λύσεις που προσφέρουν τα ιδιωτικά κολέγια, όπως και η αποδυνάμωση των περιφερειακών ιδρυμάτων, με ότι αυτό συνεπάγεται για τις τοπικές κοινωνίες και οικονομίες.

  • ~ 30% περιορισμός των φοιτητών στα ΑΕΙ.
  • Αύξηση της μαθητικής διαρροής στο Λύκειο και μείωση των αποφοίτων λόγω της δυσκολίας εισαγωγής στα ΑΕΙ και της εφαρμογής της Τράπεζας Θεμάτων.
  • Αύξηση της φοίτησης σε φροντιστήρια και των σχετικών οικογενειακών δαπανών.
  • Πλήρης ακύρωση του μορφωτικού ρόλου του λυκείου για όλες τις τάξεις.
  • Μείωση της χρηματοδότησης των Πανεπιστημίων δεδομένου ότι πλέον συνδέεται με τον αριθμό των φοιτητών.
  • Κλείσιμο και συγχώνευση Τμημάτων– μείωση ερευνητικού έργου & αύξηση της «διαρροής εγκεφάλων».
  • Ανακατεύθυνση σπουδαστών στα ιδιωτικά κολλέγια και επιπλέον οικονομική επιβάρυνση των οικογενειών λόγω των διδάκτρων.
  • Περιορισμός της αναπτυξιακής συνεισφοράς των περιφερειακών Πανεπιστημίων, ειδικά στην επαρχία όπου τα Πανεπιστήμια συνεισφέρουν με μελέτες, έργα και επενδύσεις.
  • Περιορισμός της πολιτιστικής συνεισφοράς των ακαδημαϊκών κοινοτήτων στην επαρχία.
  • Σημαντικές αρνητικές συνέπειες στις τοπικές οικονομίες.

ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Αγγελόπουλος Γιώργος • Βεντούρας Ερρίκος • Γεωργαντάς Ηλίας • Κοτσιφάκης Γιώργος • Κοτσιφάκης Θεμιστοκλής • Κυπριανός Παντελής • Λόντος Χαράλαμπος • Μπόγρης Αντώνης • Νταής Στέργιος