Εν όψει της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου (4/12), η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ), εστιάζοντας στη σημασία του προσυμπτωματικού ελέγχου για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του πνεύμονα, έχει προγραμματίσει για το 2021 σειρά στοχευμένων ενημερωτικών δράσεων με στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του ευρέως κοινού.

Ο καρκίνος του πνεύμονα αποτελεί την πρώτη αιτία θανάτου από κακοήθεια στην Ελλάδα. Περίπου 8.000 άνθρωποι κάθε χρόνο στη χώρα εμφανίζουν καρκίνο του πνεύμονα, από τους οποίους υπολογίζεται ότι το 71% περίπου δεν καταφέρνει να ζήσει περισσότερο από πέντε χρόνια, σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο καρκίνος του πνεύμονα αποτελεί τον δεύτερο πιο συχνό τύπο καρκίνου μετά από την κακοήθεια του προστάτη (στους άνδρες) και τον καρκίνο του μαστού (στις γυναίκες), και τον πιο θανατηφόρο.

  • Κακοήθεια-Συμπτώματα

Η κακοήθεια του πνεύμονα συνήθως εμφανίζεται με επίμονο βήχα, αιμόπτυση, δύσπνοια, θωρακικό άλγος, αλλά και με άλλα συμπτώματα εκτός αναπνευστικού συστήματος, λόγω της εμφάνισης μετάστασης, όπως για παράδειγμα: επίμονο πονοκέφαλο, αστάθεια βάδισης, ανορεξία κ.ά. Συνήθως τα συμπτώματα του καρκίνου του πνεύμονα δεν εμφανίζονται έως ότου η ασθένεια βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο. Ακόμα και όταν ο καρκίνος του πνεύμονα προκαλεί συμπτώματα (όπως είναι ο βήχας), πολλοί άνθρωποι τα αποδίδουν λανθασμένα σε άλλα προβλήματα, όπως σε λοίμωξη του αναπνευστικού ή στις μακροχρόνιες επιπτώσεις από το κάπνισμα, γεγονός που μπορεί να καθυστερήσει τη διάγνωση.

  • Ο ρόλος του Πνευμονολόγου και η σημασία του προσυμπτωματικού ελέγχου (screening)

Ο πνευμονολόγος έχει κομβικό ρόλο καθώς είναι ο ειδικός γιατρός για τις παθήσεις του πνεύμονα που θα καθοδηγήσει τον ασθενή με ύποπτα συμπτώματα για κακοήθεια, ώστε να τεθεί σε διάγνωση και να καθοριστεί η περαιτέρω διαχείριση της νόσου. Επειδή αρκετές φορές ο καρκίνος του πνεύμονα προϋπάρχει χωρίς να έχει προκαλέσει εμφανή συμπτώματα στον ασθενή, σε πολλές χώρες έχει καθιερωθεί ο προσυμπτωματικός έλεγχος (screening) που αφορά εξετάσεις με σκοπό την ανεύρεση καρκίνου του πνεύμονα σε άτομα που δεν έχουν ακόμα εκδηλώσει συμπτώματα της νόσου. Εάν ο καρκίνος του πνεύμονα διαγνωσθεί σε πρώιμο στάδιο, πριν ακόμη εμφανίσει μεταστάσεις, είναι πιο πιθανό να αντιμετωπιστεί επιτυχώς. Στις δράσεις που σχεδιάζει η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία εντάσσεται η πρωτοβουλία θεσμικής και κοινωνικής υπευθυνότητας «ΑΝΑΣΑ ΖΩΗΣ», η οποία θα υλοποιηθεί με την υποστήριξη της φαρμακευτικής εταιρείας Johnson & Johnson. Στόχος της πρωτοβουλίας – η οποία περιλαμβάνει την υλοποίηση ενημερωτικής εκστρατείας και ποικίλες κοινωνικές δράσεις – είναι η ευαισθητοποίηση των πολιτών για την αξία της  έγκαιρης διάγνωσης του καρκίνου του πνεύμονα και τη σημασία της διακοπής του καπνίσματος. Σημαντικός παράγοντας στην έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της νόσου, αποτελεί η υιοθέτηση ενός εθνικού προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου (screening) για τον καρκίνο του πνεύμονα, με τη χρήση αξονικής τομογραφίας θώρακα χαμηλής δόσης (CT low dose), σε συνδυασμό με την εφαρμογή προγράμματος διακοπής του καπνίσματος.

Τα μέλη της Ομάδας Εργασίας Καρκίνου της Ε.Π.Ε., Γκιόζος Ιωάννης και Χαρδαβέλλα Γεωργία, και ο Συντονιστής Ζέρβας Ελευθέριος, δήλωσαν: «Στόχος μας είναι η Ελλάδα να είναι η χώρα με τους λιγότερους θανάτους από τον καρκίνο του πνεύμονα. Ο προσυμπτωματικός έλεγχος μπορεί να συμβάλει στην έγκαιρη διάγνωση της νόσου και κατ’ επέκταση στην αποτελεσματική αντιμετώπισή της. Η σωστή ενημέρωση των πολιτών αλλά και η συνεργασία  όλων των αρμοδίων φορέων κρίνεται απαραίτητη, με σκοπό την ένταξη του προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του πνεύμονα στον εθνικό στρατηγικό σχεδιασμό για την υγεία. Η ΕΠΕ θα συνεχίσει να εργάζεται συντονισμένα για την επίτευξη αυτού του στόχου».