Νέο μοντέλο, δίκαιης ανάπτυξης για την Ελλάδα.

Συνεδριάζει σήμερα το Υπουργικό Συμβούλιο, κατά το οποίο ο Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας θα παρουσιάσει την αναπτυξιακή στρατηγική της χώρας μετά την έξοδο τον Αύγουστο από τα προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής. Ο εν λόγω αναπτυξιακός σχεδιασμός, υπό τον τίτλο Growth Strategy for the Future αποτυπώνει μια ολιστικού χαρακτήρα στρατηγικής για τη μεταμνημονιακή πορεία της χώρας.

Δεν πρόκειται δηλαδή απλώς για ένα σχέδιο στο οποίο απαριθμούνται αναπτυξιακοί στόχοι, αλλά για ένα συνολικό πλάνο το οποίο περιλαμβάνει αφενός τους σκοπούς στους επιμέρους τομείς του κοινωνικού και οικονομικού γίγνεσθαι, και αφετέρου συγκεκριμένες πρωτοβουλίες και δράσεις για την επίτευξη αυτών των σκοπών. Με άλλα λόγια πρόκειται για μια συνεκτική στρατηγική η οποία ξεκινά από τα πεπραγμένα της τρέχουσας περιόδου κατά την οποία η χώρα ξεπερνά την ύφεση και την οικονομική καχεξία, και εκτείνεται στο μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο διάστημα.

Το εγχείρημα προδήλως είναι καινοφανές για την Ελλάδα, η οποία πορεύτηκε επί δεκαετίες με οδηγό μια κοντόφθαλμη και απολύτως καταστροφική όπως αποδείχθηκε, λογική. Για πρώτη φορά λοιπόν η Ελλάδα είναι σε θέση όχι μόνο να οραματιστεί στη θεωρία, αλλά και να θέσει μια σειρά από συλλογικούς εθνικούς και κοινωνικούς στόχους για την επόμενη μέρα, και μάλιστα μετά από μια πολυετή κρίση.

Το σχέδιο απαντά στην ανάγκη για ένα «manual» της επόμενης μέρας, καθώς η Ελλάδα ως μια κανονική χώρα πλέον, ως μια χώρα του σύγχρονου δυτικού κόσμου, στον πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οφείλει να έχει πλάνο για το που θέλει να βαδίσει και για το πως θα το πετύχει αυτό. Γι’ αυτό και συμπυκνώνει τη συλλογική εμπειρία των τελευταίων ετών από τα Υπουργεία, περιλαμβάνοντας ωστόσο και μια σειρά από τα συμπεράσματα που παρήγαγαν τα Περιφερειακά Συνέδρια Παραγωγικής Ανασυγκρότησης.

Προφανώς το κείμενο περιλαμβάνει δεσμεύσεις: έναντι του κοινωνικού συνόλου, των δυνάμεων της εργασίας και της παραγωγής. Των δυνάμεων δηλαδή εκείνων οι οποίες καλούνται να διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην επερχόμενη νέα εποχή και να γίνουν οι υλοποιητές της στρατηγικής του σχεδίου.

Όλα τα παραπάνω κάποιοι στην αντιπολίτευση έσπευσαν να τα αντιμετωπίσουν ως «νέο μνημόνιο» ή ως «έκθεση ιδεών». Λογικό. Είναι εξαιρετικά δύσκολο να τα κατανοήσουν εκείνοι που έφεραν τη χώρα σε καθεστώς χρεοκοπίας και διεθνούς ανυποληψίας.  Είναι λογικό οι πολιτικές δυνάμεις που έστησαν και συντήρησαν ένα κρατικοδίαιτο, διεφθαρμένο και εν τέλει θνησιγενές οικονομικό και παραγωγικό μοντέλο, να νιώθουν άβολα στην ιδέα μιας συντεταγμένης και τεκμηριωμένης μακροπρόθεσμης στρατηγικής για τη χώρα η οποία συνιστά πραγματική εγγύηση της εξόδου από την κρίση.

Είναι άλλωστε μια διαδικασία την οποία ακολούθησαν τόσο η Πορτογαλία όσο και η Ιρλανδία όταν εξήλθαν των προγραμμάτων δημοσιονομικής προσαρμογής, και στην πραγματικότητα αποτελεί και μια πράξη σοβαρότητας και ευθύνης τόσο έναντι των πολιτών της χώρας όσο και έναντι των εταίρων της χώρας στο διεθνές πεδίο.

Η ακτινογραφία του σχεδίου “Growth Strategy for the Future”

Η βάση: Σταθερότητα (ασφαλής διάδρομος για το μέλλον)

Το Σχέδιο, εκκινεί από το κεκτημένο που έχει πλέον στα χέρια της η χώρα και της δίνει τη δυνατότητα να οργανώσει το μέλλον της. Δηλαδή τη σταθερότητα όσον αφορά τα δημοσιονομικά. Η Ελλάδα από το 2015 υπεραποδίδει διαρκώς έναντι των στόχων για το πρωτογενές πλεόνασμα, και το γεγονός αυτό την καθιστά επιτέλους αξιόπιστη. Το πλαίσιο της επόμενης περιόδου προφανώς προβλέπει τους συμφωνημένους ήδη στόχους της επόμενης τετραετίας, τόσο στο επίπεδο των πλεονασμάτων όσο και σε αυτό της ανάπτυξης. Κρίσιμη παράμετρο αποτελεί το ζήτημα της ρύθμισης του χρέους, η οποία εξάλλου θα συμβάλλει καθοριστικά στην ενίσχυση της αναπτυξιακής δυναμικής της χώρας η οποία έχει ήδη διαφανεί.

Οι στόχοι: Στήριξη της παραγωγής – Επένδυση στα στρατηγικά πλεονεκτήματα της χώρας

Η Ελλάδα είναι μια χώρα που πλήρωσε ακριβά τη δημιουργία και τη διόγκωση ενός άναρχου παραγωγικού μοντέλου χωρίς προσανατολισμό και με μοναδικό κριτήριο την εξυπηρέτηση των επιχειρηματικών σχεδίων μιας κρατικοδίαιτης ελίτ. Το τέλος των μνημονίων συνιστά και το τέλος αυτού του μοντέλου. Στο Σχέδιο γίνεται ρητή αναφορά στους τομείς στους οποίους εντοπίζονται δυνατότητες σημαντικής ανάπτυξης και αναβάθμισης της χώρας στο διεθνή οικονομικό ανταγωνισμό. Πρόκειται για τους τομείς της μεταποίησης, της βιομηχανίας, του αγροδιατροφικού τομέα, του τουρισμού, της ναυτιλίας, του φαρμάκου, των logistics, της καινοτομίας, των start-ups, των υποδομών, της ενέργειας. Όλα τα παραπάνω συνδέονται και με την ισχυροποίηση του τομέα των εξαγωγών ο οποίος ήδη από το αδύναμο 19% του 2009, έχει φτάσει σήμερα στο 33%, με στόχο το 50% το 2025. Στο κείμενο παρουσιάζονται τα δεδομένα για κάθε κλάδο καθώς και οι προοπτικές του, με τρόπο αναλυτικό και με συγκεκριμένη αναφορά στα βήματα για την ανάπτυξή του, καθώς και τους μετρήσιμους στόχους για τον καθένα ξεχωριστά. Υπάρχει λοιπόν για πρώτη φορά στα χρονικά του σύγχρονου ελληνικού κράτους, η αποτύπωση σε επίσημο κείμενο υπό τη μορφή Σχεδίου για την επόμενη μέρα, των ισχυρών πλεονεκτημάτων της χώρας έναντι του διεθνούς ανταγωνισμού, και των μέσων ώστε αυτά να ενισχυθούν.

Τα μέσα: Εξασφάλιση πόρων για την ανάπτυξη – Η Ελλάδα γίνεται ελκυστικός επενδυτικός προορισμός

Ένα σχέδιο που περιλαμβάνει τους τομείς στους οποίους ενδιαφέρεται να επενδύσει η χώρα, θα ήταν λειψό αν δεν περιλάμβανε τα μέσα για να επιτευχθεί αυτό.

Το ελληνικό Σχέδιο αναφέρεται σε δύο καθοριστικές συνισταμένες:

  • Τις θεσμικές αλλαγές.
  • Τα χρηματοδοτικά εργαλεία.

Στο πρώτο σκέλος γίνεται εκτενής αναφορά στις σημαντικές τομές που έχουν ήδη γίνει στη χώρα στο επίπεδο της νομοθεσίας όσον αφορά τις επιχειρήσεις. Από τον Αναπτυξιακό Νόμο και τις ειδικές μέριμνες του για τη στήριξη του κυττάρου της ελληνικής οικονομίας που είναι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, μέχρι τις αλλαγές που διευκολύνουν την ίδρυση νέων επιχειρήσεων, την καθιέρωση συγκεκριμένων αναπτυξιακών κινήτρων για τις νέες επιχειρήσεις, το νέο πλαίσιο για τις Στρατηγικές Επενδύσεις και η taskforce της οποίας προΐσταται ο Πρωθυπουργός, και συνολικά όλες τις σχετικές πρωτοβουλίες που κινούνται γύρω από τον άξονα:

Απλοποίηση – Διαφάνεια – Αποτελεσματικότητα – Επιτάχυνση

Στο δεύτερο σκέλος βρίσκεται το κρίσιμο ζήτημα των πόρων. Τα χρηματοδοτικά εργαλεία που θα τροφοδοτήσουν αυτή τη μεγάλη προσπάθεια για την ανασυγκρότηση της παραγωγής. Η Ελλάδα έχει πλέον στη διάθεσή της όχι μόνο τους πόρους από το Π.Δ.Ε. και το ΕΣΠΑ στο οποίο για τρία συναπτά έτη παραμένει η χώρα με τη μεγαλύτερη απορρόφηση πανευρωπαϊκά, αλλά και από το πακέτο Γιούνγκερ με επενδύσεις αξίας 8 δισ., την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων με επενδύσεις που θα αποφέρουν σύμφωνα με την τράπεζα έως και 20 δισ. την επόμενη τριετία, καθώς και 2,5 δισ. αρχικά από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης . Τα παραπάνω, σε συνδυασμό με τις επιμέρους πρωτοβουλίες και την ίδρυση ταμείων για την ενίσχυση της καινοτομίας, των νεοφυών επιχειρήσεων αλλά και τη χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, συγκροτούν ένα συνεκτικό σχέδιο. Παράλληλα, κινείται η φιλόδοξη προσπάθεια για την ίδρυση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας που να ενισχύσει αυτή τη σημαντική προσπάθεια ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας. Όλα αυτά φυσικά, σε ένα περιβάλλον όπου το κόστος δανεισμού μειώνεται διαρκώς σε επίπεδα προ κρίσης, και με τη χώρα να επιστρέφει ξανά στις αγορές χρήματος.

Η νέα κοινωνική πραγματικότητα: Κοινωνική Δικαιοσύνη – Ενίσχυση και προστασία της εργασίας

Το ένα πόδι της στρατηγικής για την επόμενη μέρα είναι η ενίσχυση της παραγωγής, το δεύτερο είναι η κοινωνική δικαιοσύνη. Το Σχέδιο αναφέρεται στις πρωτοβουλίες στήριξης του Τομέα της Δημόσιας Υγείας, της Παιδείας και της Κοινωνικής Ασφάλισης, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν τα ζητήματα της εργασίας, με κύρια σημεία:

  • Το εθνικό σχέδιο με ορίζοντα τριετίας για την καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας.
  • Την επαναφορά των βασικών αρχών των συλλογικών διαπραγματεύσεων.
  • Την αύξηση του κατώτατου μισθού.

Τα παραπάνω σημεία έρχονται να συμπληρώσουν τη στρατηγική για τη δημιουργία όχι μόνο νέων θέσεων εργασίας, αλλά και καλύτερων θέσεων εργασίας.

Οι καταλύτες του Σχεδίου: Επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο και τη νέα γενιά

Το Σχέδιο περιλαμβάνει τους στόχους, τα μέσα, αλλά και τους υλοποιητές του. Στο επίκεντρο λοιπόν αυτής της μεγάλης προσπάθειας είναι οι άνθρωποι της χώρας. Και ειδικότερα οι νέοι και οι νέες που τα χρόνια της κρίσης αντιμετωπίστηκαν ως πλεονάζον προσωπικό σε επιχείρηση υπό εκκαθάριση. Αυτοί οι άνθρωποι με τις ικανότητες και τη διάθεσή τους θα κρίνουν εν τέλει και την επόμενη μέρα της χώρας. Το Σχέδιο περιλαμβάνει μια σειρά από πρωτοβουλίες ώστε να διευκολυνθούν οι νέοι και οι νέες της χώρας να ζήσουν και να δημιουργήσουν στην πατρίδα τους, και φυσικά όσοι έφυγαν τα προηγούμενα χρόνια να βρουν ξανά κίνητρα ώστε να επιστρέψουν.