Η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης προκήρυξε τον διαγωνισμό για την ανάδειξη αναδόχου εκτέλεσης του έργου «Αναβάθμιση και αποκατάσταση του Μητροπολιτικού Μεγάρου Ιεράς Μητρόπολης Μαρωνείας και Κομοτηνής (Ανακατασκευή και προσθήκη κατ’ επέκταση)», προϋπολογισμού 1.088.709,68 ευρώ, χωρίς ΦΠΑ. Ο διαγωνισμός θα διενεργηθεί μέσω του Εθνικού Συστήματος Δημοσίων Συμβάσεων, με κριτήριο ανάθεσης την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά. Οι προσφορές θα υποβληθούν από τους ενδιαφερομένους ηλεκτρονικά έως την Τρίτη, 15 Μαΐου και ώρα 15.00 μ.μ, ενώ η ηλεκτρονική αποσφράγιση των προσφορών θα γίνει τη Δευτέρα, 22 του μηνός, στις 10 π.μ. Ο ανάδοχος που θα προκύψει από τον διαγωνισμό, θα αναλάβει την υποχρέωση να εκτελέσει το έργο το αργότερο σε 23 μήνες από την ημέρα υπογραφής της σύμβασης.

Το υφιστάμενο κτίριο του Μητροπολιτικού Μεγάρου

Το Μητροπολιτικό Μέγαρο της Ιεράς Μητρόπολης Μαρωνείας και Κομοτηνής είναι κτισμένο εντός του βυζαντινού κάστρου της Κομοτηνής, ενός σχεδόν τετράγωνου οχυρωματικού περιβόλου με πλευρές μήκους 120 m που είναι κηρυγμένο μνημείο με ζώνη προστασίας. Το οικόπεδο του Μητροπολιτικού Μεγάρου καταλαμβάνει τη βορειοδυτική γωνία του κάστρου και έχει επιφάνεια 917,29 τ.μ.. Έχει ανατολικά πρόσωπο επί της Πλατείας Αυτοκράτορος Θεοδοσίου, ενώ κατά την βόρεια, δυτική και νότια πλευρά του οικοπέδου προβλέπονται πεζόδρομοι, για λόγους επισκεψιμότητας του βυζαντινού περιβόλου.

Το Μητροπολιτικό Μέγαρο ανεγέρθη μεταξύ των ετών 1959-1962, ενώ το κτίριο είναι πανταχόθεν ελεύθερο στο νότιο τμήμα του οικοπέδου. Αποτελείται κυρίως από ένα συμπαγές, ορθογωνικό περίγραμμα επιφανείας περίπου 370 τ.μ. με κεραμοσκεπή στέγη. Τα ύψη των όψεων διαμορφώνονται περιμετρικά σε περίπου 9,60 μέτρα, ενώ τα ψηλά σημεία της στέγης βρίσκονται σε ύψος 11,60 μέτρων.

Στη βόρεια πλευρά του βασικού όγκου εφάπτονται μικρότερα περιγράμματα με χαμηλότερα ύψη. Το βόρειο τμήμα του οικοπέδου αποτελεί έναν ενιαίο ακάλυπτο χώρο με τοπικά θαμνώδη βλάστηση και μεμονωμένα δέντρα. Επί του εδάφους υπάρχουν πρόχειρες διαμορφώσεις από σκυρόδεμα, όπως μονοπάτια, παρτέρια, κράσπεδα κλπ..

Το κτίριο γενικά είναι κατασκευασμένο με φέρουσες τοιχοποιίες (λιθοδομές και πλινθοδομές) και στοιχεία από οπλισμένο σκυρόδεμα (δοκοί, πλάκες). Οι εσωτερικές και εξωτερικές επιφάνειες είναι επιχρισμένες. Τα εσωτερικά δάπεδα είναι, κυρίως, από έγχρωμα μωσαϊκά, ξύλο και μάρμαρο. Τα κουφώματα είναι ξύλινα, βερνικοχρωματισμένα.

Μορφολογικά, οι όψεις του κτιρίου που έχουν αναφορά προς την πλατεία (ανατολική και νότια) είναι οι πλέον επεξεργασμένες και με έντονη διακοσμητική διάθεση. Οι άλλες όψεις, δυτική και βόρεια, αντιμετωπίζονται ως δευτερεύουσες και επιλύονται αποσπασματικά και με σχετικά απλοποιημένο διάκοσμο. Ο διάκοσμος των κύριων όψεων είναι ιδιαίτερος, τόσο ογκοπλαστικά, όσο και χρωματικά.

Η αρχιτεκτονική πρόταση

Οι βασικές επιδιώξεις της πρότασης είναι οι εξής:

α) Ο από λειτουργικής άποψης εκσυγχρονισμός του κτιρίου μέσω εσωτερικής διαρρύθμισης των χώρων και της κατασκευής προσθήκης με στόχο την κάλυψη των σημερινών αναγκών.

β) Η ενίσχυση και αποκατάσταση του φέροντος οργανισμού του κτιρίου.

γ) Η διαμόρφωση των όψεων και του εξωτερικού χώρου που προκύπτει από την τροποποίηση της εσωτερικής διάταξης και την αναζήτηση πιο ήπιας ένταξης του κτιριακού όγκου στο περιβάλλον του.

δ) Η ενεργειακή αναβάθμιση του κτιρίου. Οι προαναφερθείσες επεμβάσεις γίνονται με υλικά και μεθόδους κατασκευής ώστε να επιτυγχάνεται μείωση των ενεργειακών απαιτήσεων.

Η πρόταση αντιμετωπίζει με ενιαία λογική το σύνολο των δομημένων και ελεύθερων επιφανειών του οικοπέδου. Ο βασικός, ακάλυπτος χώρος της βόρειας πλευράς προβλέπεται να αξιοποιηθεί ως το υπαίθριο στάδιο μιας νέας, επίσημης πορείας εισόδου από τον δημόσιο χώρο στο εσωτερικό του κτιρίου και θα λογίζεται πλέον ως κήπος. Το εσωτερικό τμήμα της πορείας εισόδου θα γίνει μέσω ισόγειας προσθήκης, που θα κατασκευαστεί στη θέση των χαμηλών όγκων της βόρειας πλευράς του κτιρίου. Στην ανατολική όψη η υφιστάμενη είσοδος θα διατηρηθεί για τα γραφεία και

Θα κατασκευαστεί ράμπα πρόσβασης ΑμεΑ. Στον προς νότο ακάλυπτο χώρο θα αποκατασταθεί παλαιότερη είσοδος προς την κατοικία. Η εσωτερική κατακόρυφη επικοινωνία θα γίνει μέσω κεντρικού κλιμακοστασίου και ανελκυστήρα.

Ισόγειο

Οι χώροι του ισογείου θα υλοποιηθούν στις στάθμες +0,90 m και +1,35 m, με τοπική υπερύψωση (γέμισμα) των υφιστάμενων δαπέδων. Στο χαμηλό επίπεδο θα στεγάζονται τα γραφεία της Μητροπόλεως και οι επίσημοι χώροι υποδοχής. Τα γραφεία θα αναπτύσσονται κατά μήκος της νότιας και της ανατολικής όψης με πρόσβαση από την υφιστάμενη, κύρια είσοδο και θα χωρίζονται σε δύο πτέρυγες. Η νότια προορίζεται για τις υπηρεσίες με την μεγαλύτερη προσέλευση και η ανατολική για τα επίσημα γραφεία και την αίθουσα συσκέψεων.

Στο υπερυψωμένο επίπεδο θα βρίσκεται το κλιμακοστάσιο της κατοικίας και η αίθουσα του Θρόνου, με βασική προσπέλαση από την επίσημη είσοδο. Ο παρακείμενος χώρος υποδοχής και ο χώρος αναμονής της χαμηλότερης στάθμης μπορούν να ενοποιηθούν με την απόσυρση του μεταξύ τους κινούμενου τοίχου.

Η κάτοψη του ισογείου θα ολοκληρωθεί με τη νέα ισόγεια προσθήκη, που θα περιέχει το γραφείο του Μητροπολίτου, σε προβολή από το σώμα του κυρίως κτιρίου. Όπως προαναφέρθηκε, θα συνδεθεί με τα γραφεία και παράλληλα με την επίσημη είσοδο της κατοικίας. Το ύφος της προσθήκης θα συμβαδίζει με το υπόλοιπο κτίριο, δε θα υπόκειται όμως στους ίδιους δομικούς-στατικούς περιορισμούς του υφιστάμενου κελύφους. Το προστέγασμα της εισόδου θα αποτελεί ένα στοιχείο που με τη χρήση του ξύλου και της ελεύθερης κάτοψης θα επιδιώκει να εκφράσει τη μετάβαση από τον κήπο στον εσωτερικό χώρο.

Όροφος

Στον όροφο βρίσκεται η κατοικία του Μητροπολίτου. Στην σημερινή μορφή της η κατοικία αποτελείται από μια δαιδαλώδη αλληλουχία χώρων, πολλοί εκ των οποίων είναι εσωτερικοί και σκοτεινοί. Η πρόταση επιδιώκει μια πιο ελεύθερη κάτοψη, με φυσικά φωτιζόμενους χώρους που να διατηρούν επαφή με το περιβάλλον. Οι προσωπικοί χώροι (υπνοδωμάτια κλπ.) αντιμετωπίζονται σε πνεύμα προστασίας της ιδιωτικότητας και οι κοινόχρηστοι χώροι (καθιστικό, τραπεζαρία) σε πιο ανοικτή διάθεση.

Η άνοδος στην κατοικία θα γίνεται μέσω κλίμακας και ανελκυστήρα. Πλησίον της εισόδου, στο δυτικό τμήμα του ορόφου, θα οργανωθούν σε μια ενότητα οι χώροι φιλοξενίας. Στην ενότητα θα εντάσσεται και η κουζίνα και θα αναπτύσσεται μεταξύ των χώρων ένας εσωτερικός τρόπος κυκλοφορίας. Η χωροθέτηση αυτή αποβλέπει στη δυνατότητα αυτόνομης λειτουργίας των ξενώνων, με την ελάχιστη δυνατή επιβάρυνση των βασικών χώρων υποδοχής.

Οι χώροι υποδοχής της κατοικίας (καθιστικό, τραπεζαρία) θα καταλαμβάνουν το βόρειο-ανατολικό τμήμα του ορόφου. Ο χώρος θα έχει ελεύθερη κάτοψη, χωρίς δεσμευτικά εσωτερικά χωρίσματα, με δυνατότητα προσαρμογής της κινητής επίπλωσης. Το περίγραμμα του χώρου θα βρίσκεται σε υποχώρηση από τη βόρεια όψη σε σχέση με το ισόγειο και θα δημιουργείται ένα επίμηκες αίθριο με ανοίγματα προς την πλευρά του κήπου.

Οι χώροι διαμονής του Επισκόπου θα διατηρηθούν στη σημερινή τους θέση, εξασφαλίζοντας σχετική απομόνωση και ιδιωτικότητα.

Υπόγειο

Το υφιστάμενο υπόγειο θα διατηρηθεί σε δύο τμήματα. Η νότια πτέρυγα προορίζεται για βοηθητικούς χώρους των γραφείων (αρχεία, αποθήκες) οι οποίοι θα είναι προσβάσιμοι μέσω κλίμακας. Στη δυτική πτέρυγα προβλέπονται χώροι για ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις, καθώς και αποθηκευτικός χώρος για την κατοικία. Οι δύο πτέρυγες θα επικοινωνούν εσωτερικά, ενώ θα διατηρηθεί και η υφιστάμενη εξωτερική πρόσβαση προς το λεβητοστάσιο.