• σχολιασμός του Γιάννη Σωτηριάδη στον προσωπικό του λογαριασμό στο fb, για την εγκατάσταση ναϊδρίου στην περιοχή εργατικών κατοικιών της ενορίας του Αγίου Στυλιανού Κομοτηνής.

“Ο μεταφερόμενος προκατασκευασμένος ναΐσκος, ουδεμία σχέση έχει με τη βυζαντινή και μεταβυζαντινή ναοδομία και αρχιτεκτονική. Είναι ένα κακέκτυπο της τέχνης του Βυζαντίου. Η οποία αναπτύχθηκε μετά το τέλος των διωγμών, οπότε οι χριστιανοί αρχίζουν να κατασκευάζουν τους δικούς τους ναούς. Όσο και αν ισχυριστούν ότι είναι ένα θρησκευτικό στολίδι στις παρυφές της πόλης στο οποίο θα προσεύχονται οι πιστοί με κατάνυξη…

Αυτή όμως η προχειρότητα προσβάλει την πόλη της Κομοτηνής η οποία έχει ανάγκη να αναδείξει την ιστορία της, το παρελθόν της και το μέλλον της.

Αυτού του πνεύματος κατασκευές δεν εκφράζουν το πνεύμα της τέχνης της εποχής μας, ούτε το πνεύμα της πόλης μας. Αν το εκφράζουν, τότε η πόλη μας βρίσκεται σε παρακμή…

Και βέβαια, δεν είναι μια πρόταση σύγχρονου ναού που οι ντόπιοι μελετητές αρχιτέκτονες θα μπορούσαν να προτείνουν. Έχει ενδιαφέρον να δούμε την θέση της Επιτροπής Ενασκήσεως Αρχιτεκτονικού Ελέγχου για το συγκεκριμένο θέμα… Θα το αντιμετωπίσει;

Επί πλέον, η τοπική «αγορά» δεν συμμετέχει με μελετητές, μηχανικούς, τεχνίτες, προμηθευτές … ώστε να επηρεαστεί η ντόπια ανεργία αφενός, και να θεωρηθεί δικό μας έργο αφετέρου. Ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης, μας έχει δείξει και στο παρελθόν ότι προτιμάει να συνεργάζεται με επιστήμονες, καλλιτέχνες, τεχνίτες, κυρίως εκτός του Νομού μας.

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΝΑΟΔΟΜΙΑ, «εν ολίγοις»

Μετά το διάταγμα των Μεδιολάνων το 313 μ.Χ. και την αναγνώριση του Χριστιανισμού ως ισότιμου με τις άλλες θρησκείες της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, άρχισε η ανέγερση των πρώτων ναών προκειμένου να στεγαστούν τα πολυάριθμα πλήθη των πιστών. Όπως ήταν αναμενόμενο κατά την πρώτη αυτή περίοδο της χριστιανικής αρχιτεκτονικής, χρησιμοποιήθηκαν τύποι οικείοι στο ελληνορωμαϊκό περιβάλλον, μέσα στο οποίο αναπτύχθηκε ο Χριστιανισμός – άλλωστε εξ ορισμού, ρυθμός είναι ο δια των αρχιτεκτονικών μορφών τρόπος εκφράσεως του πνεύματος μιας εποχής· κάθε ρυθμός έχει άμεση σχέση με αυτόν που προηγήθηκε και με αυτόν που άμεσα θα τον διαδεχθεί, με κύρια στοιχεία της εκάστοτε αλλαγής να αποτελούν η θρησκεία, οι κοινωνικο-οικονομικές συνθήκες, τα ήθη και τα έθιμα, τα διαθέσιμα υλικά και το φυσικό περιβάλλον.

Εν συνεχεία, κατά την εποχή του Ιουστινιανού, εμφανίζεται η βασιλική με τρούλο, με κορυφαίο μνημείο της Χριστιανοσύνης, την Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη. Κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο εμφανίζονται δύο ακόμα τύποι ναών, οι σταυροειδείς εγγεγραμμένοι με τις πάμπολλες παραλλαγές τους, και οι οκταγωνικοί. Πρόκειται για τους τύπους ναών που συναντάμε στα εναπομείναντα βυζαντινά εκκλησάκια της Αθήνας. Τέλος, στη δύση του Βυζαντίου, εμφανίστηκαν επίσης οι τρίκογχοι αγιορείτικοι ναοί και οι πεντάτρουλλοι εγγεγραμμένοι”.