Χρήσιμα συμπεράσματα της περιοδικής έρευνας του ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ

Μείωση, που κυμαίνεται μεταξύ του 11% και του 20%, παρουσίασε ο τζίρος των καταστημάτων της Κομοτηνής κατά τη διάρκεια των θερινών εκπτώσεων, σύμφωνα με την εκτίμηση του τοπικού Εμπορικού Συλλόγου. Η παραπάνω εκτίμηση κατατέθηκε στο πλαίσιο της περιοδικής έρευνας, που πραγματοποίησε το ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ για τις θερινές εκπτώσεις  2017, διερευνώντας παράλληλα τη στάση και τις απόψεις των εμπόρων για το άνοιγμα των Κυριακών.

Η εκπονηθείσα τηλεφωνική έρευνα διενεργήθηκε μέσω χρήσης δομημένου ερωτηματολογίου σε τυχαίο δείγμα 250 εμπορικών επιχειρήσεων σε παραδοσιακές εμπορικές αγορές αστικών κέντρων της χώρας. Παράλληλα κατεγράφησαν και οι απόψεις πολλών Εμπορικών Συλλόγων από το σύνολο της Επικράτειας.

Όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα της έρευνας, που πραγματοποιεί σε ετήσια βάση το ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ, ο κύκλος εργασιών κατά τη διάρκεια των θερινών εκπτώσεων δεν ήταν ο αναμενόμενος, ιδιαίτερα μετά από έναν πολύ καλό Ιούνιο. Παρ όλα αυτά, θα πρέπει να επισημανθεί η διαφορετική εικόνα ανάμεσα σε πολύ μικρές και μεγαλύτερες επιχειρήσεις αλλά και σε εκείνες που βρίσκονται κοντά σε τουριστικούς προορισμούς. Έτσι θα λέγαμε ότι τα όρια που κινήθηκε ο τζίρος ήταν από +3% για όσες επιχειρήσεις είχαν αύξηση και κατά μέσο όρο -11,5% για όσες είχαν μείωση. Θα λέγαμε επομένως ότι μεσοσταθμικά η μείωση των πωλήσεων περιορίστηκε φέτος λαμβάνοντας υπόψη και τις προαναφερθείσες σημαντικές διαφοροποιήσεις.

Σύνοψη αποτελεσμάτων

  • Το ύψος του ποσοστού έκπτωσης στις εμπορικές αγορές κυμάνθηκε από 21% έως 40%.
  • Οι επιδόσεις των εμπορικών επιχειρήσεων φαίνεται να διαφοροποιούνται αισθητά ανάλογα τον τόπο εγκατάστασης και το μέγεθος της επιχείρησης. Πιο συγκεκριμένα, οι επιχειρήσεις με αυτοαπαασχόληση σε περιφερειακές και συνοικιακές αγορές κινήθηκαν πτωτικά από – 9% έως – 15%. Αντίθετα οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις ή εκείνες που βρίσκονται σε τουριστικές περιοχές εμφάνισαν είτε σταθερότητα είτε αύξηση (έως +3%). Η μεσοσταθμική μείωση των πωλήσεων ήταν περίπου (-3%), λαμβάνοντας υπόψη και τις προαναφερθείσες σημαντικές διαφοροποιήσεις.
  • Η τουριστική κίνηση, αυξημένη σε όλες τις τουριστικές περιοχές, ευνοεί επιλεκτικά συγκεκριμένες εμπορικές αγορές και συγκεκριμένα εμπορικά καταστήματα (πχ. Κέντρο Αθήνας), ενώ εξαρτάται από το είδος τουρισμού και τις τουριστικές καταναλωτικές συνήθειες. Για μία ακόμη φορά, επιβεβαιώνεται ότι η αύξηση των τουριστών δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε αυξημένα έσοδα για τον κλάδο του εμπορίου.
  • Οι επιχειρήσεις που ακόμα έχουν το περιθώριο να προβούν σε αγορές εμπορευμάτων και να προσφέρουν στους καταναλωτές ποικιλία επιλογών κινήθηκαν ανταγωνιστικότερα και μπόρεσαν να προσελκύσουν τόσο την εγχώρια ζήτηση όσο και τους τουρίστες.
  • Οι επιχειρήσεις των ΑΚΕ, στο βαθμό που είναι εγκατεστημένες σε κεντρικές εμπορικές αγορές λόγω της φύσης του θεσμού των Open mall, είχαν καλύτερες επιδόσεις στις θερινές εκπτώσεις σε σύγκριση με τις υπόλοιπες εμπορικές επιχειρήσεις.

Αναλυτικότερα αποτελέσματα των θερινών εκπτώσεων

Περίπου μία στις δύο επιχειρήσεις, επέλεξε να διαμορφώσει το ποσοστό των εκπτώσεων μεταξύ 21% και 40%, μία στις πέντε πραγματοποίησε εκπτώσεις είτε της τάξης του 41%-50% είτε μεγαλύτερες του 50%. Να σημειωθεί ότι το ποσοστό των επιχειρήσεων που πραγματοποίησε εκπτώσεις άνω του 50% διπλασιάστηκε σε σύγκριση με την αντίστοιχη έρευνα για τις χειμερινές εκπτώσεις του 2017. Για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον κλάδο των ειδών ψυχαγωγίας και επιμορφωτικών ειδών παρατηρείται διαφοροποίηση στο ύψος των εκπτώσεων σε σύγκριση με τις υπόλοιπες επιχειρήσεις. Συγκεκριμένα το ποσοστό των επιχειρήσεων που πραγματοποίησε εκπτώσεις μεταξύ 21% και 40% είναι μεγαλύτερο κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες.

Όσον αφορά τις πωλήσεις, η πλειονότητα των επιχειρηματιών, ποσοστό 65%, δήλωσε ότι την θερινή εκπτωτική περίοδο του 2017 ήταν μικρότερες σε σύγκριση με το 2016 και το 28% ότι παρέμειναν στα ίδια επίπεδα. Τέλος κατά τη φετινή περίοδο των θερινών εκπτώσεων το ποσοστό των επιχειρήσεων που κινήθηκε σε καλύτερα επίπεδα σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο ανέρχεται στο 6%, ίδιο περίπου με αυτό που ανιχνεύθηκε και για τη χειμερινή εκπτωτική περίοδο του 2017.

Πωλήσεις ανά τάξη μεγέθους απασχόλησης

Ο διαχωρισμός των επιχειρήσεων βάσει του μεγέθους, δηλαδή τον κύκλο εργασιών και τους μισθωτούς υπαλλήλους που απασχολούνται, αναδεικνύει ότι οι πολύ-μικρές σε μέγεθος επιχειρήσεις βρίσκονται σε δυσμενέστερη κατάσταση. Το ποσοστό που είχαν χαμηλότερες πωλήσεις σε σύγκριση με το 2016 εκτιμήθηκε στο 76% για επιχειρήσεις με τζίρο μικρότερο των 30.000 ευρώ και 51% με κύκλο εργασιών άνω των 30.000 ευρώ, καθώς και 70% για επιχειρήσεις που δεν απασχολούν μισθωτούς υπαλλήλους και 55% για επιχειρήσεις με έναν τουλάχιστον μισθωτό υπάλληλο.

Η πλειονότητα των επιχειρηματιών, όσον αφορά ποια ήταν η καλύτερη περίοδος των θερινών εκπτώσεων, απάντησε ότι ήταν το πρώτο δεκαπενθήμερο της εκπτωτικής περιόδου, δηλαδή από 10/7/2017 έως 31/7/2017. Επίσης ένας στους τρεις επιχειρηματίες δήλωσε ότι η καλύτερη περίοδος ήταν μεταξύ 1/8/2017 και 14/8/2017.

Τρόπος πληρωμής

Όσον αφορά τον τρόπο πληρωμής που επέλεξαν οι καταναλωτές για τις αγορές τους εντός των θερινών εκπτώσεων, το 52% των επιχειρηματιών απάντησε ότι ήταν κυρίως με πιστωτικές κάρτες, το 26% ότι χρησιμοποίησαν πιστωτικές κάρτες και μετρητά στον ίδιο βαθμό και το 22% κυρίως με μετρητά. Αξίζει να σημειωθεί ότι πρώτη φορά, στις επαναλαμβανόμενες έρευνες τα ποσοστά χρήσης πιστωτικών καρτών είναι αυξημένα, γεγονός που επιβεβαιώνει την ευρεία πλέον χρήση ηλεκτρονικών πληρωμών.

Το άνοιγμα των Κυριακών

Στην φετινή έρευνα και με αφορμή της έναρξη εφαρμογής της Υπουργικής Απόφασης (75812 – 06/07/2017) για το άνοιγμα των καταστημάτων της Κυριακές σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές, οι Εμπορικοί Σύλλογοι των αντίστοιχων περιοχών ρωτήθηκαν για την κατάσταση που επικράτησε στην αγορά της Κυριακές  της περιόδου που ακολούθησαν μετά την έναρξη εφαρμογής.

Είναι σαφές, σύμφωνα με τους Εμπορικούς Συλλόγους, ότι τα καταστήματα δεν επέλεξαν να διατηρήσουν τα καταστήματα τους ανοιχτά, εκτός από μεγάλες διεθνικές αλυσίδες οι οποίες μάλιστα φάνηκε περισσότερο να πειραματίστηκαν (δεν άνοιξαν όλες τις Κυριακές και ούτε όλα τα υποκαταστήματα τους). Ακόμα και στο κέντρο της Αθήνας, η πλειοψηφία των καταστημάτων δεν άνοιξε τις Κυριακές.

Οι επιχειρήσεις

Για τα καταστήματα που άνοιξαν την Κυριακή 16 Ιουλίου το 48% των επιχειρηματιών πιστεύει ότι το άνοιγμα του καταστήματος την Κυριακή δεν επηρέασε τον συνολικό τζίρο της θερινής εκπτωτικής περιόδου, το 38% ότι τον επηρέασε αρνητικά και μόλις το 10% δηλώνει ότι συνέτεινε θετικά.

Η πλειονότητα των επιχειρηματιών που άνοιξαν την Κυριακή 16 Ιουλίου τα καταστήματά τους, έχουν επωμιστεί οι ίδιοι την κάλυψη της ανάγκης απασχόλησης προσωπικού, ενώ το 16% έχει επεκτείνει το ωράριο των υπαλλήλων που απασχολεί.

Τέσσερις στους πέντε επιχειρηματίες δηλώνουν ότι το άνοιγμα του καταστήματός του τις Κυριακές επιβαρύνει το λειτουργικό κόστος της επιχείρησης, το 22% δηλώνει ότι τους έχει επιβαρύνει πάρα πολύ και πολύ και το 48% λίγο.

Όσον αφορά την επισκεψιμότητα του καταστήματος και αν αυτή έχει αυξηθεί από το γεγονός ότι παραμένουν ανοιχτά τα καταστήματα τις Κυριακές, το 58% δηλώνει ότι δεν υπάρχει καμία βελτίωση. Το 29% απαντάει ότι το άνοιγμα τις Κυριακές έχει συμβάλει σε μικρό βαθμό στην αύξηση της επισκεψιμότητας και το 13% ότι έχει συμβάλει πάρα πολύ ή πολύ.

Τέλος για τις επιχειρήσεις που ανήκουν σε Δήμους, όπου με τον νέο νόμο μπορούν να ανοίξουν όλες τις Κυριακές κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου έως και τον Οκτώβριο, ρωτήθηκαν οι ιδιοκτήτες πόσες από αυτές σκοπεύουν να λειτουργήσουν τα καταστήματά τους. Εφτά στους δέκα δήλωσαν ότι δεν προτίθενται να ανοίξουν καμία Κυριακή, ένας στους τέσσερις ότι θα ανοίξουν κάποιες από αυτές και το 5% ότι θα ανοίξουν σχεδόν όλες τις Κυριακές.

Η κίνηση των θερινών εκπτώσεων στις συμβεβλημένες εμπορικές επιχειρήσεις των ΑΚΕ σε Πειραιά – Θεσσαλονίκη – Πάτρα  – Αλεξανδρούπολη

Η ΕΣΕΕ για δεύτερη φορά εξετάζει ξεχωριστά την κίνηση των θερινών εκπτώσεων στις συμβεβλημένες εμπορικές  επιχειρήσεις του Open Mall του Πειραιά, της Θεσσαλονίκης, της Πάτρας και της Αλεξανδρούπολης. Η έρευνα αφορά τις εμπορικές επιχειρήσεις που συμμετέχουν στη δράση Open Mall, με κύρια δραστηριότητα το λιανικό εμπόριο και συγκεκριμένα, όπου διεξάγονται εκπτώσεις, όπως τα είδη ένδυσης-υπόδησης, τα είδη οπτικών, το λιανικό εμπόριο κοσμημάτων, και το άλλο λιανικό εξειδικευμένο εμπόριο. Τα αποτελέσματα των εκπτώσεων για τις επιχειρήσεις των ΑΚΕ παρουσιάζονται συνολικά και δεν λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες περιπτώσεις κάθε τοπικής αγοράς.

Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον ότι για τις επιχειρήσεις των ΑΚΕ οι πωλήσεις των φετινών θερινών εκπτώσεων σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος κυμάνθηκαν στα ίδια επίπεδα ή υψηλότερα σε μεγαλύτερο ποσοστό σε σχέση με τις επιχειρήσεις του γενικού πληθυσμού. Συγκεκριμένα, το 20% των επιχειρήσεων βελτίωσε τις πωλήσεις του σε σύγκριση με τις πωλήσεις των θερινών εκπτώσεων του προηγούμενου έτους, ενώ σε ένα σημαντικό ποσοστό της τάξης του 34% οι πωλήσεις κυμάνθηκαν στα ίδια επίπεδα.

Η βελτιωμένη εικόνα που παρατηρείται στις εμπορικές επιχειρήσεις των ΑΚΕ είναι απολύτως ενδεικτική των αποκλίσεων που παρατηρούνται στις επιδόσεις των εμπορικών επιχειρήσεων ανάλογα με τον χώρο και τόπο εγκατάστασης.

Από το 20% των ερωτηθέντων που δήλωσαν αύξηση των πωλήσεών τους, η πλειονότητα (46%) υποστήριξε πως η τόνωση του τζίρου τους κυμάνθηκε σε επίπεδα έως 10%.

Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, κ. Βασίλης Κορκίδης δήλωσε τα εξής:

«Η φετινή θερινή εκπτωτική περίοδος παρουσίασε σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των εμπορικών επιχειρήσεων ανάλογα με το εμπόρευμα στα ράφια τους και τη θέση τους. Για άλλη μια χρονιά επιβεβαιώνεται ότι ο αυξημένος τουρισμός σε επίπεδο αφίξεων δεν αντιστοιχεί απαραίτητα σε ενίσχυση του τζίρου των επιχειρήσεων – ιδίως των εμπορικών –  ακόμα και στις απόλυτα τουριστικές περιοχές. Η αυξημένη τουριστική κίνηση αν και βελτίωσε τις επιδόσεις ορισμένων εμπορικών επιχειρήσεων, δεν κατάφερε να αποφέρει τα αναμενόμενα έσοδα στον κλάδο αλλά απλά να τονώσει τον τζίρο στις περιοχές υψηλής επισκεψιμότητας. Τα αποτελέσματα της έρευνας του ΙΝΕΜΥ της ΕΣΕΕ, κατέγραψαν αυξομειώσεις του τζίρου και επιβεβαίωσαν ότι οι φετινές καλοκαιρινές εκπτώσεις μπορεί να  βοήθησαν αλλά σίγουρα δεν έσωσαν τις μικρομεσαίες εμπορικές επιχειρήσεις».