Ο κ. Δημήτρης Κόψας.

του Δημήτρη Κόψα, Δ/ντή Ωδείου Κόψα Κομοτηνής.

Η μουσική από τα βάθη των αιώνων ακολουθεί μια παράλληλη πορεία με την ανθρώπινη ιστορία και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ανθρωπότητας. Μελέτες έχουν δείξει ότι ο άνθρωπος εδώ και 40.000 χρόνια ασχολείται και δημιουργεί μουσική σε διάφορες μορφές. Από τους αρχαίους χρόνους, οι Έλληνες απέδιδαν τη θεϊκή προέλευση της μουσική στις μούσες που ήταν θεές της ποίησης, των τεχνών, του τραγουδιού κλπ.

Ο Πλάτωνας, ο Αριστοτέλης και πολλοί άλλοι φιλόσοφοι της αρχαιότητας, εμβαθύνουν στην αισθητική και ψυχολογία της μουσικής και διαμορφώνουν τη θεωρία του ήθους. Η ηθική θεωρία πραγματεύεται την επίδραση της μουσικής στο συναισθηματικό και ψυχικό κόσμο του ανθρώπου.

Στη συνέχεια στη Βυζαντινή αυτοκρατορία, η μουσική έχει κυρίαρχο θρησκευτικό ρόλο. Οι εκκλησιαστικοί ήχοι και γενικά το όλο σύστημα της βυζαντινής μουσικής, συνδέεται στενά με το αρχαίο ελληνικό μουσικό σύστημα. Στο σύνολο της η Βυζαντινή μουσική είναι εκκλησιαστική και γράφτηκε σε ελληνική γλώσσα. Μέρος της βυζαντινής μουσικής, μπορεί να θεωρηθεί και το δημοτικό τραγούδι , που εμφανίστηκε βέβαια αρκετά αργότερα.

Κατά το Μεσαίωνα, στις σκοτεινές εκείνες εποχές για την ανθρωπότητα, φάρος φωτεινός ήταν πάντα η μουσική. Παρόλη την αντίθεση των ιερέων για την εισαγωγή οργάνων στην μουσική, τελικά αυτό γίνεται κατά τον 9ο αιώνα με το εκκλησιαστικό όργανο, απόγονο του οργάνου “υδραυλίς” του Έλληνα μηχανικού Κτησίβιου.Ο άνθρωπος εξελίσσεται και το ίδιο και η μουσική.

Η Αναγέννηση έρχεται. Το 1400-1600 ξεκινάει η άνθηση που την χαρακτηρίζει έντονος ανθρωπισμός, με φιλοσοφικές τάσεις και στροφή στα αρχαία ελληνικά γράμματα. Σε αυτή την εποχή εμφανίζονται και τα πρώτα σύνολα αμιγώς οργανικής μουσικής. Τον 17ο αιώνα εμφανίζεται στην Ιταλία η μουσική Μπαρόκ. Κατακτά γρήγορα όλη την Ευρώπη με τον πολύπλοκο, οργανωμένο και κωδικοποιημένο ρυθμό της. Η μουσική Μπαρόκ συγκινεί, εντυπωσιάζει και διεγείρει τη φαντασία με κύριο εκπρόσωπό της τον J.S. Bach.

Προχωρώντας το 1750 συναντάμε την Κλασική μουσική .Εκείνη την εποχή έχει διαμορφωθεί ένα νέο ρεύμα στην αρχιτεκτονική, τη μουσική και γενικά στον κόσμο της τέχνης. Η ευκρίνεια και καθαρότητα είναι βασικά γνωρίσματα του νέου αυτού ύφους. Η απλότητα, η ευθύτητα και η συνοχή, αποτελούν βάση νέας αισθητικής, η οποία αξίωνε την κατάργηση περιττών διακοσμητικών στοιχείων επιζητώντας μια περισσότερο φυσική και άμεση έκφραση.

Η Ρομαντική μουσική πρωτοεμφανίστηκε στο τέλος του 18ου αιώνα στη Γερμανία και εξαπλώθηκε κατά τις πρώτες δεκαετίες του 19ου στην υπόλοιπη Ευρώπη. Αυτή την εποχή δίνεται βαρύτητα στην ελευθερία, την παιδεία , τη σχέση του ανθρώπου με τη φύση αλλά και με το συνάνθρωπό του. Υπάρχει μία τάση απελευθέρωσης του συναισθηματικού κόσμου που δεν υπήρχε παλαιότερα και οι καλλιτέχνες εκφράζουν πόνο, αγάπη, χαρά χωρίς να αισθάνονται την ανάγκη να τα κρύψουν.

Και φτάνουμε στη σύγχρονη εποχή. Στη συνέχεια της κλασικής μουσικής συναντάμε διάφορα καλλιτεχνικά ρεύματα όπως η Ατονικότητα, ο Δωδεκαφθογγισμός και Σειραϊσμός. Εκτός όμως από αυτές τις τάσεις, δημιουργούνται και σύγχρονα είδη μουσικής που εκφράζουν , φυλές, κοινωνικές ομάδες, λαούς. Rock n’roll , Jazz, Metal, soul, musical, Rap, Pop, Λαική Μουσική, Έντεχνη Μουσική και πολλά άλλα είδη.

Σε όλη αυτήν την πορεία των χιλιάδων ετών, το ταξίδι ήταν κοινό. Ο Άνθρωπος και η Μουσική. Η Μουσική που στην πορεία εξέλιξε τον άνθρωπο και τον έφτασε στην ανώτατη πνευματική διαύγεια. Σιγά σιγά αρχίσαμε να βλέπουμε τη μουσική με άλλο τρόπο. Σαν μέσο αλλαγής, σαν έκφραση ιδεών και σαν αντίδραση σε κάτι που πρέπει να αλλάξει. Να μας αφυπνίσει και να αλλάξει τον κόσμο προς το καλύτερο. Αυτό δεν είναι το ζητούμενο άλλωστε;

Το άρθρο έχει δημοσιευθεί στο oloigiatopaidi.gr