Το 83% των ελευθέρων επαγγελματιών και αυτοαπασχολούμενων, καταβάλλει πλέον χαμηλότερες και δικαιότερες εισφορές, με βάση το εισόδημα και όχι επί πλασματικών και αυτόματα αυξανόμενων ανά τριετία ασφαλιστικών κλάσεων, που ήταν η αιτία για την αδυναμία πληρωμών, την αύξηση χρεών και την  απώλεια κοινωνικοασφαλιστικών δικαιωμάτων. 

“Ενορχηστρωμένη” επίθεση από την αντιπολίτευση και ΜΜΕ, δέχεται τις τελευταίες μέρες ο ΕΦΚΑ, με αφορμή διαρροή από το ΣτΕ περί “αντισυνταγματικότητας”.

Κατ’ αρχήν θα πρέπει να σημειωθεί το βασικότερο: Μέχρι να δημοσιοποιηθεί η απόφαση του ανωτάτου διοικητικού δικαστηρίου, όλα όσα ακούγονται και γράφονται, είναι σενάρια· και εφόσον αυτή (η απόφαση) υπάρξει, προφανώς θα εξεταστούν νομοτεχνικές βελτιώσεις.

Από τον «ντόρο» που σηκώνουν αντιπολίτευση και δημοσιεύματα, φαίνεται ξεκάθαρα πως στόχος τους είναι η (εξ)υπηρέτηση συγκεκριμένων επαγγελματικών ομάδων αφενός, και η διασπορά τρομοκρατικών σεναρίων περί κατάρρευσης της διαπραγμάτευσης, αφετέρου.

Η αλήθεια είναι απλή: οι καταγγέλλοντες τον ΕΦΚΑ και την κυβέρνηση, είναι μεγαλοδικηγόροι, μεγαλοαγρότες, κ.ά., επαγγελματίες δηλαδή που όντως έχουν επιβαρυνθεί και άρα ο ΕΦΚΑ δεν τους συμφέρει, ενώ η μεγάλη πλειονότητα επαγγελματιών και επιτηδευματιών έχουν ελαφρυνθεί από τον ΕΦΚΑ.

Προς επίρρωση των παραπάνω, ιδού αναλυτικά στοιχεία και παραδείγματα για τον ΕΦΚΑ και τις ασφαλιστικές εισφορές, για το ποιοι επιβαρύνθηκαν όντως και ποιοι ελαφρύνθηκαν.

Εισφορές αυτοαπασχολούμενων

  • Το 83% των ελευθέρων επαγγελματιών και αυτοαπασχολούμενων έχουν ελαφρυνθεί με το νέο σύστημα εισφορών.
  • Η σύνδεση με το πραγματικό εισόδημα οδήγησε σε μείωση της μέσης εισφοράς το 2017 κατά 27,8% σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς.
  • Το 2017, με την κατάργηση των ασφαλιστικών κλάσεων, το ποσοστό των μη μισθωτών που πλήρωσε εισφορές έως 200 ευρώ μηνιαίως, ανήλθε σε 86,8% (περίπου 1,2 εκατομμύρια ασφαλισμένοι). Το 2018, το ποσοστό των μη μισθωτών που καλείται να καταβάλλει εισφορές έως 200 ευρώ μηνιαίως, ανέρχεται σε 87,7% (περίπου 1,23 εκατομμύρια ασφαλισμένοι). Ενώ για το 2016, με το παλαιό σύστημα εισφορών, το ποσοστό των μη μισθωτών που πλήρωσε εισφορές έως 200 ευρώ μηνιαίως, ήταν 27%.
  • Ο αριθμός των ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολούμενων, αυξήθηκε στο διάστημα Ιανουαρίου 2017 – Ιανουαρίου 2018, κατά 23.588 άτομα (1.407.911 από 1.384.323). Ειδικότερα, οι ελεύθεροι επαγγελματίες (πρώην ΟΑΕΕ) αυξήθηκαν κατά 14.477 άτομα. 
  • Η αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των εισφορών δεν προκάλεσε καμία γενικευμένη τάση απόκρυψης εισοδημάτων, καθώς η διαστρωμάτωση των εισοδημάτων παρέμεινε για τη συντριπτική πλειονότητα των μη μισθωτών στα επίπεδα που ήταν πριν από την ψήφιση του Ν. 4.387/2016. Έτσι, το 75% του συνολικού αριθμού των αυτοαπασχολούμενων, θα συνεχίσει να καταβάλλει την κατώτατη εισφορά που αντιστοιχεί στον κλάδο του.
  • Συγκεκριμένα, το 2018, το 81% των ελεύθερων  επαγγελματιών του πρώην ΟΑΕΕ, και το 80% το 2017, θα καταβάλλει την κατώτατη εισφορά των 158 ευρώ.
  • Η εισφοροδιαφυγή μειώνεται και η συμμόρφωση των ασφαλισμένων βελτιώνεται, αφού μπορούν να ανταπεξέλθουν στις εισφορές εφόσον συνδέονται με το εισόδημά τους και όχι με αυθαίρετα ηλικιακά κριτήρια και έτος έναρξης ασφάλισης.

Ειδικότερα:

Δικηγόρος με εισόδημα 10.000 ευρώ με το προηγούμενο καθεστώς στην 3η ασφαλιστική κατηγορία, θα κατέβαλε 4.925 ευρώ, ενώ με το νέο καθεστώς θα καταβάλει 3.232, δηλαδή 34,4% λιγότερα. Επίσης είναι γνωστό ότι οι ακραίες διαφορές παλαιών και νέων ασφαλισμένων (προ και μετά την 1-1-1993) του παλαιού συστήματος, ήταν σε βάρος των νέων ασφαλισμένων. Στο προαναφερθέν παράδειγμα, ο παλαιός ασφαλισμένος δικηγόρος θα πλήρωνε παγίως 3.683. Αντίθετα, ο ασφαλισμένος μετά την 1-1-1993 δικηγόρος, θα ανέβαινε ασφαλιστική κλίμακα μετά τα τρία έτη.

Όσον αφορά τους αγρότες, από τα ενημερωτικά σημειώματα του ΕΦΚΑ για το 2017, προκύπτει ότι το 89% των αγροτών κατέβαλλε την ελάχιστη εισφορά των 87 ευρώ ανά μήνα, σημαντικά μικρότερη κατά τουλάχιστον 36% σε σχέση με ότι πλήρωναν πριν όσοι αγρότες ήταν ασφαλισμένοι από την 3η ασφαλιστική κατηγορία και πάνω.

Αντίστοιχα για τους ελεύθερους επαγγελματίες του τ. ΟΑΕΕ, προκύπτει ότι το 80% κατέβαλε την ελάχιστη εισφορά των 158 ευρώ, σημαντικά μικρότερη έως και 61,3% σε σχέση με τις εισφορές της 6ης ασφαλιστικής κατηγορίας του πρώην ΟΑΕΕ το 2016.

Συμπερασματικά, οι μη μισθωτοί, καταβάλλουν πλέον χαμηλότερες και δικαιότερες εισφορές, με βάση το εισόδημα και όχι επί πλασματικών και αυτόματα αυξανόμενων ανά τριετία ασφαλιστικών κλάσεων, που ήταν η αιτία για την αδυναμία πληρωμών, την αύξηση χρεών και την  απώλεια κοινωνικοασφαλιστικών δικαιωμάτων.