“Επανεκκίνηση” για την προστασία της ελληνικής φύσης: LIFE-IP 4 NATURA / Το μεγαλύτερο σε διάρκεια και προϋπολογισμό πρόγραμμα για την προστασία της ελληνικής φύσης.

Με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε συντονιστικό ρόλο, δέκα Φορείς της χώρας ενώνουν τις δυνάμεις τους συμμετέχοντας στο μεγαλύτερο, τόσο σε διάρκεια όσο και σε προϋπολογισμό, πρόγραμμα LIFE που έχει ποτέ εγκριθεί για την Ελλάδα.

Κοινός στόχος όλων των εταίρων είναι η χώρα να ανταποκριθεί επιτυχώς στις ευρωπαϊκές δεσμεύσεις της για την καλύτερη εφαρμογή της νομοθεσίας για τη φύση, υλοποιώντας το Πλαίσιο Δράσεων Προτεραιοτήτων (2014-2020) και συμβάλλοντας με αυτόν τον τρόπο στην ανάδειξη και στην αποτελεσματικότερη προστασία των περιοχών του δικτύου Natura 2000 στη χώρα μας.

Το LIFE-IP 4 NATURA «Ολοκληρωμένες δράσεις για τη διατήρηση και διαχείριση των περιοχών του δικτύου Natura 2000, των ειδών, των οικοτόπων και των οικοσυστημάτων στην Ελλάδα», όπως τιτλοφορείται, θα αποτελέσει για τα επόμενα οκτώ χρόνια (έως το 2025) την αιχμή του δόρατος στην προσπάθεια αυτή.

Το έργο, με συνολικό προϋπολογισμό 17 εκατ. ευρώ, συγχρηματοδοτείται στο μεγαλύτερο μέρος του από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Πράσινο Ταμείο, ενώ πέραν του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, συμμετέχουν το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, το WWF Ελλάς, η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, η Περιφέρεια Κρήτης, η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, η Περιφέρεια Αττικής, η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Ηπείρου – Δ. Μακεδονίας, και το Πράσινο Ταμείο.

Με αφορμή τον εορτασμό της Ευρωπαϊκής Ημέρας Νatura 2000 (21/5) και την πρώτη επέτειο από τη δέσμευση της Ε.Ε. και των κρατών-μελών για καλύτερη εφαρμογή των οδηγιών για τη φύση, οι εταίροι του προγράμματος έδωσαν κοινή Συνέντευξη Τύπου παρουσιάζοντας τους βασικούς στόχους του έργου, τις δράσεις που αυτό περιλαμβάνει και τα κενά που θα καλύψει αναφορικά με την ανάγκη προστασίας των περιοχών του δικτύου Natura 2000, και την ενημέρωση του κοινού γύρω από την αξία τους.

Πρόκειται για το πιο φιλόδοξο, πολύπλευρο και μακρόπνοο έργο προστασίας της φύσης που υλοποιείται στη χώρα μας.

Κύριοι στόχοι του έργου είναι η εκπόνηση, θεσμοθέτηση και υλοποίηση για πρώτη φορά, συντονισμένα από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σχεδίων δράσης ειδών και οικοτόπων κοινοτικού ενδιαφέροντος σε εθνικό επίπεδο, και η πιλοτική εφαρμογή σχεδίων διαχείρισης των περιοχών Natura στις περιφέρειες Αττικής, Κρήτης, Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, και στα χωρικά όρια της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου-Δυτικής Μακεδονίας.

Μεταξύ άλλων, στο πλαίσιο του έργου, θα πραγματοποιηθεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα χαρτογράφηση των οικοσυστημάτων και των υπηρεσιών τους σε όλες τις περιοχές του δικτύου Natura 2000, θα δημιουργηθούν καινοτόμα γεωχωρικά εργαλεία διαχείρισης των περιοχών του δικτύου, θα υλοποιηθεί πρόγραμμα κατάρτισης του ανθρώπινου δυναμικού που είναι αρμόδιο για ή εμπλέκεται με τη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών, ενώ παράλληλα, θα σχεδιαστεί και θα πραγματοποιηθεί ολοκληρωμένη πανελλήνια εκστρατεία ενημέρωσης για το δίκτυο Natura 2000.

Τέλος, μέσω του έργου, θα κινητοποιηθούν επιπλέον πόροι για το δίκτυο Natura 2000 από άλλες ευρωπαϊκές και εθνικές χρηματοδοτικές πηγές, ενώ θα επικαιροποιηθεί το Πλαίσιο Δράσεων Προτεραιότητας για την περίοδο 2021-2027, ώστε να αξιοποιηθούν καλύτερα οι ευρωπαϊκοί πόροι της επόμενης χρηματοδοτικής περιόδου για το δίκτυο Natura 2000.

Αντιλαμβανόμενοι την αναγκαιότητα του έργου, καθώς έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για την προστασία της ελληνικής φύσης, στη συνέντευξη Τύπου έδωσαν το παρών εκπρόσωποι από όλους τους φορείς που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, εκφράζοντας δημόσια την επιθυμία τους οι δράσεις που θα υλοποιηθούν τα επόμενα οκτώ χρόνια να δημιουργήσουν διευρυμένο θετικό αντίκτυπο, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα και στην ανάδειξη του μοναδικού ρόλου που οι περιοχές του δικτύου Natura 2000 μπορούν να διαδραματίσουν στην αντίληψη του κοινού για την ελληνική φύση και κατ’ επέκταση στην ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών, αλλά και της χώρας γενικότερα.

Στις τοποθετήσεις τους, τόνισαν:

Σωκράτης Φάμελλος, Αναπληρωτής Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας: «Η υλοποίηση του ολοκληρωμένου έργου LIFE IP στον τομέα της φύσης και της βιοποικιλότητας, αποδεικνύει για άλλη μία φορά την πρόθεση της κυβέρνησης να προχωρήσει σε μεγάλες τομές, ειδικά σε ζητήματα περιβάλλοντος, που έμεναν στάσιμα για πολλά χρόνια. Στόχος μας είναι η ενίσχυση της πολιτικής για το φυσικό κεφάλαιο ώστε να επιτύχουμε ανάσχεση της απώλειας της βιοποικιλότητας, στηρίζοντας ταυτόχρονα και τις υπηρεσίες που τα οικοσυστήματα και η βιοποικιλότητα παρέχουν στις τοπικές κοινωνίες. Με ένα νέο, ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο διαχείρισης και διοίκησης των Προστατευόμενων Περιοχών, προσελκύουμε ευρωπαϊκούς πόρους για το φυσικό περιβάλλον και τα προστατευόμενα είδη. Συνεργαζόμαστε και συμπλέουμε όλοι μαζί, πολιτική ηγεσία, αυτοδιοίκηση, παραγωγικοί φορείς, ΜΚΟ και κοινωνία, για να λύσουμε τα προβλήματα, να δημιουργήσουμε γνώση και εργαλεία, και να στηρίξουμε τη δίκαιη και βιώσιμη ανάπτυξη».

Παναγιώτης Δημόπουλος, Καθηγητής πανεπιστημίου Πατρών: «Ο ρόλος του Πανεπιστημίου Πατρών αφορά στην επιστημονική τεκμηρίωση της αξίας των οικοσυστημάτων και των υπηρεσιών τους μέσω της χαρτογράφησης, της αξιολόγησης και κατανόησης του εθνικού φυσικού μας κεφαλαίου. Στόχος είναι η αξιοποίηση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών υπηρεσιών ως ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της Ελλάδας για την λήψη αποφάσεων και την υλοποίηση πολιτικών».

Γιώργος Μαλλίνης, επίκουρος καθηγητής Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης: «Το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης έχει ως κύριο ρόλο τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη γεωχωρικών εργαλείων που θα χρησιμοποιηθούν για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των περιοχών του Οικολογικού Δικτύου Natura 2000 της χώρας από το ΥπΕΝ, αλλά και τη γεωχωρική  απεικόνιση, εξερεύνηση και ανάλυση των υπηρεσιών και της αξίας των οικοσυστημάτων σε εθνική κλίμακα από  πολίτες και φορείς».

Δημήτρης Καραβέλλας, Γενικός Διευθυντής WWF Ελλάς Δημήτρης Καραβέλλας: «Η Ελλάδα καλείται να κερδίσει το στοίχημα της διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών, κάτι που θα προσδώσει οφέλη όχι μόνο στην ελληνική φύση, αλλά και στις ίδιες τις τοπικές κοινωνίες. Μέσω του έργουLIFE IP, στόχος μας είναι οι Έλληνες πολίτες να γνωρίσουν καλύτερα τις περιοχές του Δικτύου Natura 2000 στη χώρα μας, να κατανοήσουν και να εκτιμήσουν τα μοναδικά οφέλη που δημιουργούν για το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας, καθώς και να συμβάλλουν και οι ίδιοι στην προστασία τους».

Γιώργος Σγούρος, Διευθυντής Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας: «Η πρωτοβουλία για την ανάληψη αυτού του Προγράμματος είναι αξιέπαινη και πιστώνεται στο ΥπΕΝ και σε όλους τους συμμετέχοντες. Το Πρόγραμμα και η ορθή του υλοποίηση συνιστούν μια πραγματικά εθνική πρόκληση αλλά και μια μοναδική ευκαιρία στην κατεύθυνση της εμπέδωσης της άσκησης της περιβαλλοντικής πολιτικής στον ελληνικό χώρο, στην ίδια τη δημόσια διοίκηση, αλλά και στην αντίληψη των πολιτών γύρω από αυτά τα ζητήματα. Όλοι έχουμε αναγνωρίσει ότι οι προκλήσεις και οι αγκυλώσεις που θα πρέπει να υπερβούμε είναι πολλές, η θέληση όμως όλων για την επιτυχή υλοποίηση είναι ακόμη μεγαλύτερη. Δεν μπορούμε να κρύψουμε τη χαρά μας για την ευκαιρία που έχουμε να συμβάλουμε προς την κατεύθυνση αυτή».

Σταύρος Αρναουτάκης, Περιφερειάρχης Κρήτης: «Η συμμετοχή μας στο μεγάλης κλίμακας αυτό έργο LIFE, αποτελεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο ενεργειών για τον στρατηγικό στόχο της ορθής διαχείρισης και βιώσιμης ανάπτυξης των περιοχών NATURA 2000 και της πλούσιας βιοποικιλότητας του νησιού».

Χρήστος Μέτιος, Περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης: «Μέσα από τη συμμετοχή της στο Πρόγραμμα, η Περιφέρεια ΑΜ-Θ επιδιώκει ένα υψηλό επίπεδο περιβαλλοντικής προστασίας για τις περιοχές Natura 2000, που καλύπτουν περισσότερο από το 1/3 του συνολικού χερσαίου εδάφους της, και ταυτόχρονα τη δυνατότητα για παρεμβάσεις ήπιας ανάπτυξης σύμφωνα με τις ιδιαίτερες οικονομικές, κοινωνικές και πολιτιστικές συνθήκες κάθε περιοχής».

Ρένα Δούρου, Περιφερειάρχης Αττικής: «Η συμμετοχή της Περιφέρειας Αττικής στο ολοκληρωμένο πρόγραμμα LIFE για την προστασία της ελληνικής φύσης εντάσσεται στο πλαίσιο μίας σειράς συστηματικών ενεργειών μας με παρεμβάσεις και έργα που αποσκοπούν στη διαφύλαξη και ανάδειξη των οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας της Αττικής, με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος και τη βελτίωση της περιβαλλοντικής επίδοσης».

Βασίλης Μιχαλάκης, Συντονιστής Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου-Δυτικής Μακεδονίας: «H Αποκεντρωμένη  Διοίκηση Ηπείρου-Δυτικής Μακεδονίας με τη δομή της ενσωματώνει την ολοκληρωμένη περιβαλλοντική διαχείριση. Με την εμπειρία που διαθέτει στον σχεδιασμό και στην εφαρμογή  Στρατηγικών Περιβαλλοντικών Σχεδίων, στοχεύει στην ανάδειξη της ομαλής  συνέργειας Τριών Oδηγιών (Βιοποικιλότητα, Νερά, Πλημμύρες) κατά την πιλοτική εφαρμογή τους στο σύμπλεγμα λιμνών Ζάζαρη-Χειμαδίτιδα-Πετρών-Βεγορίτιδα».

Γιώργος Πατρίκιος, Πρόεδρος Πράσινου Ταμείου: «Βασικός ρόλος του Πράσινου Ταμείου στο έργο είναι ο συντονισμός των συμπληρωματικών χρηματοδοτήσεων, καθώς και η παρακολούθηση και επικαιροποίηση του Πλαισίου Δράσεων Προτεραιότητας για τις περιοχές NATURA 2000. Το Πράσινο Ταμείο με συνεισφορά 4 εκατ. ευρώ αποτελεί τον μεγαλύτερο εθνικό συγχρηματοδότη του έργου».

SilviaDonato, Project Adviser του Εκτελεστικού Οργανισμού για τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις – EASME, που έχει αναλάβει την παρακολούθηση του έργου εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: «Τα Ολοκληρωμένα Προγράμματα LIFE αποτελούν νέα εργαλεία τα οποία υποστηρίζουν την εφαρμογή του φιλόδοξου πλαισίου πολιτικής της Ε.Ε. για το περιβάλλον. Επιτελούν συνεπώς έναν πολύ σημαντικό στρατηγικό ρόλο. Στην Ελλάδα, το έργο LIFE-IP 4 NATURA, χάρη στην ολιστική του προσέγγιση αναφορικά με τη διαχείριση περιοχών, ειδών, οικοτόπων και οικοσυστημάτων κοινοτικής σημασίας, θα έχει καταλυτική συνεισφορά στο δίκτυο Natura 2000. Το έργο είναι πολύ φιλόδοξο και ανυπομονούμε για την επιτυχή εφαρμογή του».